Жалпы орта білім беру деңгейінің 10-11-сыныптарға арналған "Қазақстан тарихы" пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы (жаратылыстану-математикалық бағыт, қоғамдық-гуманитарлық бағыт) 1-тарау. Жалпы ережелер

Қазақстан                                 Республикасы

Білім         және        ғылым        министрінің 2019          жылғы           7                           наурыздағы

№ 105 бұйрығына 17-қосымша

Қазақстан                                               Республикасы Білім    және    ғылым    министрінің 2017   жылғы        27                                              шілдедегі

№ 352 бұйрығына 201-қосымша

Қазақстан                                                  Республикасы Білім    және    ғылым    министрінің 2013   жылғы        3                                                сәуірдегі

№ 115 бұйрығына 419-қосымша

10-сынып

Өркениет: даму ерекшеліктері

11-сынып

Өркениет: даму ерекшеліктері

Білім алушылар:

10.1.1.1 "Орталық Азия" түсінігін аймақтың тарихи және географиялық ерекшеліктерін сипаттау үшін пайдалану

11.1.1.1 Қазақстан халқының тіршілікті қамтамасыз ету жүйесінің қалыптасуына және дамуына табиғи-географиялық факторлардың әсерін зерттеу

10.1.1.2 әлемдік өркениеттегі Орталық Азияның рөлі туралы ғалымдардың пікірін зерттеу

11.1.1.2 көшпелі мал шаруашылығы мен егіншіліктің ерекшеліктерін "тіршілікті қамтамасыз ету жүйесі" , "қоныстану жүйесі", "экожүйе" ұғымдарын пайдалана отырып анықтау

10.1.1.3 Орталық Азия өркениеттерінің ежелгі ошақтарының ерекшеліктерін сипаттау

11.1.1.3 картаны пайдаланып дәстүрлі шаруашылық қызмет түрлерін классификациялау

10.1.2.1 картаны пайдаланып "Ұлы Дала" тарихи-географиялық аймағын анықтау

11.1.1.4 этнографиялық материалдар негізінде қазақтарда қолөнер мен кәсіптердің дамуын сипаттау

10.1.2.2 тарихи дерек көздерді талдау негізінде "Ұлы Дала" ұғымының мәнін түсіндіру

11.1.2.1 картаны пайдаланып, Ұлы Жібек жолының Қазақстан аумағындағы бағыттары мен жолдарын зерттеу

10.1.2.3 Ұлы дала өркениетінің пайда болуы мен қалыптасу ерекшеліктерін түсіндіру

11.1.2.2 Қазақстан аумағында қалалардың пайда болуы мен дамуындағы Ұлы Жібек жолының рөліне талдау жасау

10.1.2.4 Қазақстан аумағындағы ежелгі археологиялық                      мәдениеттердің ерекшеліктерін сипаттау

11.1.2.3 сауда-экономикалық қарым-қатынастар жүйесіндегі көшпелі және отырықшы халықтың өзара қарым-қатынасын сипаттау

10.1.2.5 Ұлы Дала ежелгі мәдениеттерінің сабақтастығын және өзара байланысын талдау

11.1.2.4 дереккөздер негізінде көшпелі және отырықшы халықтың мәдени өзара әсерін анықтау

10.1.2.6 "Өркениет" ұғымын айқындау критерийлерін пайдалана отырып, Ұлы Дала               көшпелі                өркениетінің ерекшеліктерін сипаттау

11.1.3.1 Қазақстанның экономикалық даму ерекшеліктерін талдау үшін "экономикалық жүйе", "дәстүрлі (аграрлы) экономика", "жоспарлы (социалистік) экономика" ұғымдарын пайдалану

10.1.2.7 әртүрлі көзқарастарды талдау арқылы ерте көшпенділер өркениетінің әлемдік тарихи процестер барысына әсерін бағалау

11.1.3.2 ХХ ғасырда Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму бағыттарын анықтаған факторларды талдау

10.1.3.1 Орталық Азия халықтарының материалдық мәдениет жетістіктерін талдау арқылы адамзаттың дамуына қосқан үлесін қорытындылау

11.1.3.3     Қазақстан    Республикасы    экономикасының                   даму кезеңдерін талдау, олардың ерекшеліктерін анықтау

10.1.3.2 Орталық Азия халықтарының рухани мәдениеті мен ғылым саласындағы жетістіктерін талдау арқылы адамзаттың дамуына қосқан үлесін қорытындылау

11.1.4.4 мемлекеттік стратегиялар мен бағдарламалардың мазмұнын зерттеу және Қазақстан Республикасы әлеуметтік- экономикалық даму болашағын болжау

10-                                                                                 сынып

Этникалық және әлеуметтік процестер

11-                                                                                     сынып

Саяси-құқықтық процестер

Білім алушылар:

10.2.1.1 Қазақстандағы этникалық процестерді түсіндіру үшін "антропогенез", "этногенез", "этнос" ұғымдарын пайдалану

11.2.1.1 Қазақстанның этникалық құрамының өзгеру үрдісін түсіндіру үшін "аграрлық саясат", "көші-қон саясаты", "моноэтностық құрам" ұғымдарын пайдалану

10.2.1.2 этникалық процестердің сабақтастығын анықтай отырып, Қазақстан аумағында этногенездің кезеңдерін айқындау

11.2.1.2 Қазақстан аумағындағы халықтың этникалық құрамының өзгеру кезеңдерін зерттеу

10.2.2.1 қазақтардың этникалық құрылымын сипаттау үшін "ру", "тайпа ", "жүз", " ата-жұрт", "ата-мекен" ұғымдарын пайдалану

11.2.1.3 Қазақстанның этникалық құрамының өзгеру үрдісін түсіндіру үшін "депортация", "арнайы қонысаударылғандар", "полиэтникалық қоғам", "ұлттық саясат", "интернационализм" ұғымдарын пайдалану

10.2.2.2 тарихи кезеңдерді талдау негізінде қазақтардың ру-тайпалық ұйымдасу түрінің қалыптасу алғышарттарын талдау

11.2.1.4 Кеңестік кезеңде Қазақстан этностарының өзара мәдени әсерлесу ерекшеліктерін түсіндіру

10.2.2.3 қазақтардың ру-тайпалық құрылымының ерекшеліктерін ауызша тарихнама негізінде түсіндіру (шежіре, генеалогиялық аңыздар)

11.2.2.1 көші-қон саясатының ерекшеліктерін анықтау үшін "көші-қон", "эмиграция", "иммиграция", "репатриант", "диаспора", "ирридента" ұғымдарын пайдалану

10.2.2.4 қазақ көшпелі өркениетінің ерекшеліктерін ескере отырып, туыстық принциптердің және рулық құрылымның функционалдық маңызын түсіндіру

11.2.2.2 Қазақстандық заңнаманың және мемлекеттік бағдарламалардың негізінде көші-қон саясатының негізгі бағыттары мен басымдықтарын түсіндіру

10.2.2.5 қазақтардың ру-тайпалық ұйымдасуының біріктіруші рөлін түсіндіру

11.2.2.3         мемлекеттік         стратегияларды        және бағдарламаларды зерттеу негізінде ұлтаралық және

конфессияаралық     келісімнің  қазақстандық  үлгісін

бағалау

10.2.2.6 қазақтардың әлеуметтік жіктелуіне тән ерекшеліктерді анықтау үшін "ақсүйек", "қарасүйек ", "хан", "сұлтан", "би", "батыр" ұғымдарын пайдалану

11.2.2.4 Ұлттық бірлікті және қазақстандық бірегейлікті нығайтудағы Қазақстан халқы Ассамблеясының рөлін сипаттау

10.2.2.7 дәстүрлі қазақ қоғамындағы әлеуметтік институттардың функционалдық рөлін түсіндіру

10.2.2.8 туған жердің мәдениеті, салт дәстүрінің маңызына баға беруде "мәдени-генетикалық код" ұғымын қолдану

10-сынып

Мемлекет, соғыс және революциялар тарихынан:

11-сынып

Қоғамдық саяси ойдың дамуы

Білім алушылар:

10.3.1.1 Қазақстандағы ерте көшпенділердегі мемлекеттілік белгілерін анықтау үшін "мемлекет", "билік", "саяси ұйым" ұғымдарын пайдалану

11.3.1.1 ежелгі және ортағасырлық Қазақстанның тарихи тұлғаларының қоғамдық-саяси идеяларын анықтау

10.3.1.2 Қазақстанда мемлекеттіліктің қалыптасуының тарихи кезеңдерін түсіндіру

11.3.1.2 Қазақстандағы қоғамдық-саяси ойдың дамуына тарихи қайраткерлердің қосқан үлесін бағалау

10.3.1.3 Қазақстан территориясындағы ерте мемлекеттердің саяси құрылымының ерекшеліктерін сипаттау

11.3.1.3      қазақ      хандығы     дәуіріндегі                    тарихи тұлғалардың қоғамдық-саяси идеяларын анықтау

10.3.2.1 деректерді талдау негізінде түркі мемлекеттерінің дамуын зерттеу, мемлекет құрылысындағы сабақтастықты анықтау

11.3.1.4 қазақ ұлттық мемлекеттілігінің тарихи тағдыры туралы "Зар-заман" өкілдерінің идеяларын түсіндіру

10.3.2.2 ерте және дамыған ортағасырлардағы түркі мемлекеттерінің геосаяси белсенділігін сипаттау

11.3.1.5 XIX ғасырдағы қазақ ағартушыларының қоғамдық-саяси қызметін талдау

10.3.2.3 түркі әлемінің қалыптасуы мен дамуындағы Түркі империясының рөлін бағалау

11.3.2.1     "Алаш"     ұлттық     идеясының                    тарихи негіздерін анықтау

10.3.2.4 мемлекет құрылысындағы сабақтастықты анықтай отырып, Қазақстан аумағындағы ұлыс жүйесінің дамуын зерттеу

11.3.2.2 қазақ мемлекеттілігінің даму жолдары туралы ұлттық зиялылардың қоғамдық-саяси көзқарастарын салыстыру

10.3.2.5 XIII -XV ғасырлардағы мемлекеттердің геосаяси белсенділігін сипаттау арқылы, олардың Еуразиядағы тарихи процестердің барысына әсер ету дәрежесін анықтау

11.3.3.1 "Мәңгілік Ел" жалпыұлттық идеясының тарихи негіздерін анықтау

10.3.3.1 Ақ Орда және Қазақ хандығының тарихи сабақтастығын анықтау

11.3.3.3 "Мәңгілік Ел" – патриоттық актісін" және "Қазақстандық бірегейлікті және бірлікті нығайту және дамыту тұжырымдамасын" зерттеу негізінде мемлекеттің идеология саласындағы саясатын түсіндіру

10.3.3.2 Қазақ хандығының құрылуын Қазақстан аумағындағы тарихи процестердің заңды нәтижесі ретінде тұжырымдау

10.3.3.3 мемлекет құрылысындағы сабақтастықты анықтай отырып, Қазақ хандығының саяси институттарының ерекшеліктерін зерттеу

10.3.4.1                    Қазақстанның                   мемлекеттік егемендігіненайрылуының себеп-салдарын анықтау

10.3.4.2 қазақ халқының мемлекеттік егемендікті қалпына келтіру үшін жүргізген күресін зерттеу

10.3.4.3 Түркістан (Қоқан) және Алаш автономиясы түрінде мемлекеттік егемендікті қалпына келтіру тарихын зерттеу

10.3.4.4 Қазақ мемлекеттілігінің кеңестік түрін түсіндіру үшін "автономдық кеңес республикасы", "кеңес одағы республикасы", "унитарлы мемлекет" ұғымдарын пайдалану

10.3.4.5 Кеңестік кезеңдегі Қазақстанның қоғамдық- саяси дамуының жетістіктері мен қайшылықтарын талдау

10.3.4.6 Ұлттық мемлекеттіліктің жаңғыртылуындағы Тұңғыш Президент Н.Ә. Назарбаевтың рөлін анықтау

10.3.4.7            мемлекеттік             стратегиялар           мен бағдарламалардың мазмұнын зерттей отырып, Қазақстан Республикасының даму бағдарларын болжау

10

Мәдениеттің дамуы

-

сынып

11-

Білім мен ғылымның дамуы

сынып

Білім алушылар:

10.4.1.1 қазақ халқының мәдени жетістіктерін сипаттау үшін "мәдениет", "дала өркениеті", "материалдық мәдениет", "рухани мәдениет", "қолданбалы өнер", "мәдени мұра" ұғымдарын пайдалану

11.4.1.1     әртүрлі                    тарихи жетістіктерін анықтау

кезеңдердегі

ғылымның

10.4.1.2 қазақ халқының материалдық мәдениетінің маңызды жетістіктерін анықтау; - Қазақстандағы                        тарихи-этнографиялық процестердің сабақтастығын талдау

11.4.1.2 ғылымның дамуына Қазақстан ортағасырлық ғалымдардың қосқан үлесін зерттеу

10.4.1.3 қазақ халқының дәстүрлі дүниетанымын анықтау үшін "әдет-ғұрып" "рәсім", "салт-дәстүр", "діл (менталитет)" ұғымдарын пайдалану

11.4.2.1 XVIII ғасырдағы -ХХ ғасырдың басындағы Қазақстандағы ғылыми зерттеулердің негізгі бағыттарын түсіндіру

10.4.1.4 қазақ халқының рухани-адамгершілік құндылықтарын салт-дәстүрлерді зерттеу негізінде түсіндіру

11.4.2.2 XVIII ғасырдағы-ХХ ғасырдың басындағы зерттеушілердің еңбектерін зерделеу негізінде Қазақстандағы ғылымды дамытуға қосқан үлесін бағалау

10.4.1.5 дала өркениетінің белгілі тарихи және мәдени ескерткіштерін зерттеу

11.4.2.3 XIX-ХХғасырдың басында Қазақстан аумағында оқу орындарының дамуындағы өзгерістер мен сабақтастықты анықтау

10.4.1.6 типологиялық ерекшеліктерін ескере отырып, тарихи және мәдени ескерткіштерді классификациялау

11.4.2.4 XIX-ХХ ғасырдың басындағы Қазақстандағы білім беру мекемелерін қызметтік ерекшеліктеріне сәйкес жіктеу

10.4.1.7 қазақ халқының мәдени мұрасындағы ауыз әдебиетінің маңызын анықтау

11.4.2.5 Кеңестік білім беру жүйесінің даму ерекшеліктерін анықтау үшін "сауатсыздықты жою", "қызыл отау", "мұғалімдер институты", "мектептегі білім беру", "кәсіби білім беру", "жоғары оқу орындары" ұғымдарын пайдалану

10.4.1.8        халықтың

рухани

-адамгершілік

11.4.2.6 Қазақстандағы кеңестік білім беру жүйесін

құндылықтарын сипаттайтын қазақ әдебиетінің маңызды жетістіктерін анықтау

реформалауды                                        талдау, қайшылықтарын анықтау

жетістіктері

мен

10.4.1.9 фольклор және зерттеушілер еңбектерінің негізінде дәстүрлі музыкалық мәдениеттің бастаулары мен ерекшеліктерін анықтау

11.4.2.7 Қазақстан ғылымын дамытудағы Қазақ КСР Ғылым академиясының рөлін анықтау

10.4.2.1 Кеңестік дәуірдегі Қазақстанның мәдениет саласындағы жаңа бағыттарын және жанрларды анықтау

11.4.2.8 Кеңестік кезеңде ғылымның дамуына Қазақстанның көрнекті ғалымдарының қосқан үлесін бағалау

10.4.2.2 кеңестік дәуірдегі мәдениеттің даму ерекшеліктерін қорытындылай келе, жетістіктер мен қайшылықтарды талдау

11.4.2.9 Кеңестік саяси жүйе жағдайында Қазақстан ғылымы дамуының қиындықтарын және қарама- қайшылықтарын талдау

10.4.3.1 Қазақстан Республикасының мәдениет саласындағы жаңа бағыттарын және жанрларды сипаттау

11.4.3.1 Қазақстан Республикасының стратегиялары мен бағдарламаларын зерттеу негізінде білім және ғылым жүйесін жаңартудың алғышарттары мен маңызын талдау

10.4.3.2 халықаралық мәдени кеңістікке кірігу процесін түсіндіру

11.4.3.2 әлемдік білім мен ғылым кеңістігіне ену үшін инновациялық ғылыми және білім беру ұйымдарын құру маңыздылығын бағалау

10.4.3.3      ұлттық қорытындылау

мәдениет

туралы

білімді

11.4.3.3 Қазақстан Республикасының "Болашақ" халықаралық білім беру бағдарламасының елді жаңғыртудағы маңыздылығын талдау

10.4.3.4 халықтың тарихи мәдени мұрасының маңызын зерттеуде "Туған жер" ұғымын қолдану

Бөлім

Тарау

Тақырыптар

Оқыту мақсаттары

1-тоқсан

Өркениет: даму

ерекшеліктері

Орталық            Азия өркениеттері:

саналуандылығы және               мәдени ортақтығы

Орталық Азия: ұғымының тарихи және географиялық аспектілері

10.1.1.1 "Орталық Азия" түсінігін аймақтың тарихи және географиялық ерекшеліктерін сипаттау үшін пайдалану

Орталық    Азияның дәстүрлі

өркениеттерін зерттеу тарихы

10.1.1.2 әлемдік өркениеттегі Орталық Азияның рөлі туралы ғалымдардың пікірін зерттеу

Орталық            Азия өркениеттерінің

ежелгі ошақтары

10.1.1.3 Орталық Азия өркениеттері нің ежелгі ошақтарының ерекшелікте рін сипаттау

"Ұлы                             Дала өркениеті

"Ұлы                          Дала": тарихи-

географиялық сипаттамасы

• картаны пайдаланып "Ұлы Дала" тарихи- географиялық                    аймағын        анықтау;
• тарихи дерек көздерді талдау негізінде "Ұлы Дала" ұғымыныңмәнін түсіндіру

Ұлы                              дала

өркениетінің

қайнар көзі және қалыптасуының

ерекшеліктері

(энеолит,                              қола дәуірі)

• Ұлы дала өркениетінің пайда болуы мен қалыптасуерекшеліктерін                              түсіндіру;
• Қазақстан аумағындағы ежелгі археологиялық мәдениет тердің ерекшеліктерін сипаттау;
• Ұлы Дала ежелгі мәдениеттерінің сабақтастығын және өзара байланысын талдау

Ерте көшпенділер дәуіріндегі Ұлы Дала өркениеті

• "Өркениет" ұғымын айқындау критерийлерін пайдалана отырып, Ұлы Дала көшпелі өркениетінің ерекшеліктерін сипаттау;
• әртүрлі көзқарастарды талдау арқылы ерте көшпенділер өркениетінің әлемдік тарихи процестер барысына әсерін бағалау

Орталық Азия және әлемдік өркениет

Әлемдік

мәдениеттің

дамуына                      Орталық Азия

халықтарының қосқан үлесі

• Орталық Азия халықтарының материалдық мәдениет жетістіктерін талдау арқылы адамзаттың дамуына қосқан үлесін қорытындылау;
• Орталық Азия халықтарының рухани мәдениеті мен ғылым саласындағы жетістіктерін талдау арқылы адамзаттың дамуына қосқан үлесін қорытындылау

Зерттеу жұмысы

Әлемдік өркениет тарихындағы Ұлы Дала

2-тоқсан

Этникалық және

әлеуметтік процестер

Қазақ                   халқының шығу тегі

Қазақстандағы этногенез           және этникалық

процестер

• Қазақстандағы этникалық процестерді түсіндіру үшін "антропогенез", "этногенез", "этнос"        ұғымдарын     пайдалану;
• этникалық процестердің сабақтастығын анықтай отырып, Қазақстан аумағындағы этногенездің кезеңдерін айқындау

Дәстүрлі қазақ қоғамы: этникалық құрылымы және әлеуметтік

ұйымдасуы

Қазақтардың       ру- тайпалық

құрылымы

қалыптасуының тарихи шарттары

• қазақтардың этникалық құрылымын сипаттау үшін "ру", "тайпа ", "жүз", " ата-жұрт", "ата-мекен"        ұғымдарын         пайдалану;
• тарихи кезеңдерді талдау негізінде қазақтардың ру-тайпалық ұйымдасу түрінің қалыптасу                 алғышарттарын        талдау;

10.2.2.8 туған жердің мәдениеті, салт дәстүрінің маңызына баға беруде "мәдени-генетикалық код"

ұғымын қолдану

Қазақтардың       ру- тайпалық

құрылымының ерекшеліктері

• қазақтардың ру-тайпалық құрылымының ерекшеліктерін ауызша тарихнама негізінде түсіндіру (шежіре, генеалогиялық аңыздар);
• қазақ көшпелі өркениетінің ерекшеліктерін ескере отырып, туыстық принциптердің және рулық құрылымның функционал дық маңызын түсіндіру;
• қазақтардың ру-тайпалық ұйымдасуының біріктіруші рөлін түсіндіру

Дәстүрлі                             қазақ қоғамының

әлеуметтік жіктелуінің

ерекшеліктері

• қазақтардың әлеуметтік жіктелуіне тән ерекшеліктерді анықтау үшін "ақсүйек", "қарасүйек ", "хан", "сұлтан", "би", "батыр" ұғымдарын        пайдалану;
• дәстүрлі қазақ қоғамындағы әлеуметтік институттардың функционалдық рөлін түсіндіру

Зерттеу жұмысы

Дәстүрлі қазақ қоғамының этноәлеуметтік ұйымдасуы

3-тоқсан

Мемлекет,

соғыс және революциялар тарихынан

Қазақстан

территориясындағы ерте мемлекеттер

Қазақстан

аумағындағы    ерте мемлекеттердің

саяси ұйымдасуы

• Қазақстандағы ерте көшпенділердегі мемлекеттілік белгілерін анықтау үшін "мемлекет", "билік ", "саяси ұйым" ұғымдарын пайдалану;
• Қазақстанда                                  мемлекеттіліктің қалыптасуының тарихи кезеңде рін түсіндіру;
• Қазақстан территориясын дағы ерте мемлекеттердің               саяси              құрылымының ерекшеліктерін сипаттау

Ұлы                    Дала

көшпенділерінің империялары

Түркі империясы - көшпенділер

мемлекеттілігінің классикалық үлгісі.

Түркі

империясының мұрагерлері

10.3.1.2              Қазақстанда             мемлекеттіліктің қалыптасуыныңтарихи кезеңдерін түсіндіру;

• деректерді талдау негізінде түркі мемлекеттерінің дамуын зерттеу, мемлекет құрылысындағы сабақтастықты анықтау;
• ерте және дамыған орта ғасырлардағы түрк імемлекеттерінің геосаяси белсенділігін сипаттау;
• Түркі әлемінің қалыптасуы мен дамуындағы Түркі империясының рөлін бағалау

Шыңғысхан

империясы        және оның мұрагерлері

10.3.1.2              Қазақстанда             мемлекеттіліктің қалыптасуының   тарихи   кезеңдерін   түсіндіру;

• мемлекет құрылысындағы сабақтастықты анықтай отырып, Қазақстан аумағында ұлыс жүйесінің                          дамуын                        зерттеу;
• XIII -XV ғасырлардағы мемлекеттердің геосаяси белсенділігін сипаттау арқылы, олардың Еуразиядағы тарихи процестердің барысына әсер ету дәрежесін анықтау

Қазақ хандығы - Орталық Азиядағы алғашқы ұлттық мемлекет

Ақ Орда - Қазақ хандығының негізі

10.3.1.2              Қазақстанда             мемлекеттіліктің қалыптасуының    тарихи     кезеңдерін     түсіндіру;

10.3.3.1 Ақ Орда және Қазақ хандығының тарихи сабақтастығын анықтау

Қазақ                     хандығы: мемлекеттің                     саяси

10.3.1.2              Қазақстанда             мемлекеттіліктің қалыптасуының    тарихи     кезеңдерін     түсіндіру;

институттары

• Қазақ хандығының құрылуын Қазақстан аумағындағы тарихи процестердің заңды нәтижесі ретінде    тұжырымдау;
• мемлекет құрылысындағы сабақтастықты анықтай отырып, Қазақ хандығының саяси институттарының ерекшеліктерін зерттеу

Тәуелсіздікке жол және               ұлттық мемлекеттіліктің

қайта

жаңғыртылуы

Мемлекеттік егемендікті

қалпына келтіру жолындағы қазақ халқының күресі

• Қазақстанның мемлекеттік егемендігінен айрылуының             себеп-салдарын        анықтау;
• қазақ халқының мемлекеттік егемендікті қалпына келтіру үшін жүргізген күресін зерттеу;
• Түркістан (Қоқан) және Алаш автономиясы түрінде мемлекеттік егемендікті қалпына келтіру тарихын зерттеу

Қазақ

мемлекеттілігінің кеңестік түрі

10.3.1.2              Қазақстанда             мемлекеттіліктің қалыптасуының тарихи кезеңдерін түсіндіру;

• Қазақ мемлекеттілігінің кеңестік түрін түсіндіру үшін "автономдық кеңес республикасы", "кеңес одағы республикасы", "унитарлы мемлекет" ұғымдарын        пайдалану;
• Кеңестік кезеңдегі Қазақстанның қоғамдық-саяси дамуының жетістіктері мен қайшылықтарын талдау

Ұлттық

мемлекеттіліктің жаңғыртылуы

10.3.1.2 Қазақстанда мемлекеттілік тің қалыптасуының тарихи кезеңдерін түсіндіру;

• Ұлттық                           мемлекеттіліктің жаңғыртылуындағы Тұңғыш Президент Н.Ә. Назарбаевтың                     рөлін               анықтау;
• мемлекеттік стратегиялар мен бағдарламалардың мазмұнын зерттей отырып Қазақстан Республикасының даму бағдарларын болжау

Зерттеу жұмысы

Қазақ мемлекеттілігінің эволюциясы

4-тоқсан

Мәдениеттің дамуы

Қазақ                   халқының дәстүрлі мәдениеті

- дала өркениетінің мұрасы

Қазақ                   халқының материалдық

мәдениеті          және қолданбалы

қолөнері

• Қазақ халқының мәдени жетістіктерін сипаттау        үшін

"мәдениет", "дала өркениеті", "материалдық мәдениет", "рухани мәдениет", "қолданбалы өнер", "мәдени       мұра"       ұғымдарын       пайдалану;

• қазақ халқының материалдық мәдениетінің  маңызды    жетістіктерін    анықтау;

-            Қазақстандағы           тарихи-этнографиялық процестердің сабақтастығын талдау

Қазақтардың дәстүрлі

дүниетанымы

• қазақ халқының дәстүрлі дүниетанымын анықтау үшін "әдет-ғұрып" "рәсім", "салт-дәстүр", "діл (менталитет)" ұғымдарын пайдалану;
• қазақ халқының рухани-адамгершілік құндылықтарын салт-дәстүрлерді зерттеу негізінде түсіндіру

Тарихи               және мәдени

ескерткіштер

• дала өркениетінің белгілі тарихи және мәдени        ескерткіштерін        зерттеу;
• типологиялық                 ерекшеліктерін     ескере

отырып,     тарихи  және     мәдени  ескерткіштерді

классификациялау

Қазақ                   халқының

әдеби                  және музыкалық мұрасы

• Қазақ халқының мәдени мұрасындағы ауыз әдебиетінің маңызын анықтау;
• халықтың рухани -адамгершілік құндылықтарын сипаттайтын қазақ әдебиетінің маңызды      жетістіктерін        анықтау;
• фольклор және зерттеушілер еңбектерінің негізінде дәстүрлі музыкалық мәдениеттің бастаулары мен ерекшеліктерін анықтау

Кеңестік кезеңдегі Қазақстан

мәдениеті

Кеңестік     кезеңдегі мәдениет

саласындағы

жетістіктер          мен қайшылықтар

• Кеңестік дәуірдегі Қазақстан мәдениеті саласындағы жаңа бағыттарды және жанрларды анықтау;
• кеңестік дәуірдегі мәдениеттің даму ерекшеліктерін             қорытындылай            отырып, жетістіктер мен қайшылықтарды талдау

Ұлттық                     жаңғыру кезеңіндегі

мәдениет

Мәдениеттің қазіргі кезеңдегі дамуы

• Қазақстан Республикасының мәдениет саласындағы жаңа бағыттарын және жанрларды сипаттау;
• халықаралық мәдени кеңістікке кірігу процесін        түсіндіру;
• ұлттық мәдениет туралы білімді қорытындылау;
• халықтың тарихи мәдени мұрасының маңызын зерттеуде "Туған жер" ұғымын қолдану

Зерттеу жұмысы

Мәдениет және дәстүр – ұлттың генетикалық коды

Бөлім

Тарау

Тақырып

Оқыту мақсаттары

1-тоқсан

Өркениет: даму

ерекшеліктері

Қазақтардың тіршілікті

қамтамасыз       етудің дәстүрлі жүйесі

Қазақстанда көшпелі мал шаруашылығы және егіншіліктің дамуы

• Қазақстан халқының тіршілікті қамтамасыз ету жүйесінің қалыптасуына және дамуына табиғи-географиялық факторлардың               әсерін        зерттеу;
• көшпелі мал шаруашылығы және егіншіліктің ерекшеліктерін "тіршілікті қамтамасыз ету жүйесі" , "қоныстану жүйесі", "экожүйе" ұғымдарын пайдалана отырып   анықтау;
• картаны пайдаланып дәстүрлі шаруашылық қызмет түрлерін жіктеу

Қолөнер мен кәсіптер

11.1.3.4 этнографиялық материалдардың қазақтарда қолөнер мен кәсіптердің дамуын сипаттау

Дала мен қала: өзара қарым-қатынас және өзара әсері

Қазақстан                                        қала мәдениетінің

дамуындағы Ұлы Жібек жолының рөлі

• картаны пайдаланып, Ұлы Жібек жолының Қазақстан аумағындағы бағыттары мен жолдарын зерттеу;
• Қазақстан аумағында қалалардың пайда болуы мен дамуындағы Ұлы Жібек жолының рөлін талдау

Экономикалық          және

мәдени     өзара    қарым-

11.1.2.3         сауда-экономикалық        қарым-

қатынастар     жүйесінде       көшпелі       және

қатынас және өзара әсері

отырықшы халықтың өзара қарым- қатынасын                                                                  сипаттау;

11.1.2.4 дереккөздер негізінде көшпелі және отырықшы халықтың мәдени өзара әсерін анықтау

Қазақстанның қазіргі замандағы

әлеуметтік- экономикалық дамуы

ХХ ғасырдағы Қазақстан экономикасының дамуы

• Қазақстанның экономикалық даму ерекшеліктерін талдау үшін "экономикалық жүйе", "дәстүрлі (аграрлы) экономика", "жоспарлы (социалистік) экономика" ұғымдарын        пайдалану;
• ХХ ғасырда Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму бағыттарын анықтаған факторларды талдау

Қазақстан

Республикасының экономикасының дамуы

11.1.3.3            Қазақстан                           Республикасы экономикасының даму кезеңдерін талдау, олардың ерекшеліктерін анықтау;

11.1.4.4 мемлекеттік стратегиялар мен бағдарламалардың мазмұнын зерттеу және Қазақстан Республикасы әлеуметтік- экономикалық даму болашағын болжау

Зерттеу жұмысы

Әртүрлі тарихи кезеңдердегі Қазақстанның экономикалық даму ерекшеліктері

2-тоқсан

Саяси- құқықтық процестер

Қазақстанда полиэтникалық қоғамның қалыптасу тарихы

Қазақстан халқының моноэтникалық

құрамының            өзгеруі (XVIII ғасыр - XX ғасырдың басы)

• Қазақстанның                                     этникалық құрамының өзгеру үрдісін түсіндіру үшін "аграрлық саясат", "көші-қонсаясаты", "моноэтностыққұрам"        ұғымдарын пайдалану;
• Қазақстан аумағындағы халықтың этникалық құрамының өзгеру кезеңдерін зерттеу

Кеңестік                 кезеңде Қазақстанда полиэтникалық

қоғамның қалыптасуы

11.2.1.3            Қазақстанның                           этникалық құрамының өзгеру үрдісін түсіндіру үшін "депортация", "арнайы қонысаударылған дар", "полиэтникалық қоғам", "ұлттық саясат", "интернационализм" ұғымдарын пайдалану;

11.2.1.2 Қазақстанда халықтың этникалық құрамының өзгеру кезеңдерін зерттеу;

11.2.1.4 Кеңестік кезеңде Қазақстан этностарының өзара мәдени әсерлесу ерекшеліктерін түсіндіру;

Қазақстан

Республикасының этносаралық

қатынастар

саласындағы саясаты

Қазақстан

Республикасының көші- қон саясаты

• көші-қон      саясатының ерекшеліктерін анықтау үшін "көші-қон", "эмиграция", "иммиграция", "репатриант", "диаспора", "ирридента" ұғымдарын пайдалану;
• Қазақстандық заңнаманың және мемлекеттік бағдарламалардың негізінде көші-қон саясатының негізгі бағыттары мен басымдықтарын түсіндіру

Ұлтаралық                 және конфессияаралық

11.2.2.3 мемлекеттік стратегияларды және бағдарламаларды        зерттеу          негізінде

келісімнің қазақстандық моделі

ұлтаралық          және                               конфессияаралық келісімнің қазақстандық үлгісін бағалау

Қазақстанның саяси- әлеуметтік және мәдени өміріндегі Қазақстан халқы Ассамблеясының рөлі

11.2.2.4 Ұлттық бірлікті және қазақстандық бірегейлікті нығайтудағы Қазақстан халқы Ассамблеясының рөлін сипаттау

Зерттеу жұмысы

Қазақстан этностары: тарихы мен тағдыры

3-тоқсан

Қоғамдық-

саяси ойдың дамуы

Қазақстандағы

әлеуметтік-саяси ойдың эволюциясы

Қоғамдық-саяси    ойдың бастауы және дамуы

• Ежелгі және ортағасырлық Қазақстанның тарихи тұлғаларының қоғамдық-саяси идеяларын анықтау;
• Қазақстандағы қоғамдық-саяси ойдың дамуына тарихи қайраткерлердің қосқан үлесін бағалау

Қазақ                               хандығы дәуіріндегі қоғамдық- саяси ойдың дамуы

11.3.1.3 Қазақ хандығы дәуіріндегі тарихи тұлғалардың қоғамдық-саяси идеяларын анықтау;

11.3.1.2 Қазақстандағы қоғамдық-саяси ойдың дамуына тарихи қайраткерлердің қосқан үлесін бағалау

"Зарзаман"                                    ағымы өкілдерінің

идеологиялық құндылықтары

11.3.1.4 Қазақ ұлттық мемлекеттілігінің тарихи тағдыры туралы "Зар-заман" өкілдерінің             идеяларын            түсіндіру;

11.3.1.2 Қазақстандағы қоғамдық-саяси ойдың дамуына тарихи қайраткерлердің қосқан үлесін бағалау

ХІХ     ғасырдағы             қазақ ағартушыларының қоғамдық-саяси

көзқарастары

11.3.1.5 XIX ғасырдағы қазақ ағартушыларының                  қоғамдық-саяси қызметін                                                                                             талдау;

11.3.1.2 Қазақстандағы қоғамдық-саяси ойдың дамуына тарихи қайраткерлердің қосқан үлесін бағалау

"Алаш"       –қоғамдық ой және ұлттық идея

"Алаш"                                   ұлттық идеясының

тұжырымдамалық негіздері

11.3.2.1 "Алаш" ұлттық идеясының тарихи негіздерін анықтау

"Алаш" қозғалысы және қазақ революционер- демократтарының саяси көзқарастары

11.3.2.2 Қазақ мемлекеттілігінің даму жолдары туралы ұлттық зиялылардың қоғамдық-саяси көзқарастарын салыстыру;

11.3.1.2 Қазақстандағы қоғамдық-саяси ойдың дамуына тарихи қайраткерлердің қосқан үлесін бағалау

"Мәңгілік                 Ел" жалпыұлттық идеясы

- ХХІ ғасырдағы Қазақстан қоғамын біріктіруші негіз

"Мәңгілік                       Ел" жалпыұлттық

идеясының тарихи негізі

11.3.3.1      "Мәңгілік       Ел"                     жалпыұлттық идеясының тарихи негіздерін анықтау

Қазақстан      қоғамының жалпыұлттық

құндылықтары

• "Мәңгілік Ел" идеясының біріктіруші        құндылықтарының маңыздылығын           анықтау;
• "Мәңгілік Ел – патриоттық актісін" және "Қазақстандық бірегейлікті және бірлікті нығайту және дамыту

тұжырымдамасын" зерттеу негізінде мемлекеттің идеология саласындағы саясатын түсіндіру

Зерттеу жұмысы

Қоғамдық-саяси ойдың біріктіруші рөлі

4-тоқсан

Білім          мен ғылымның

дамуы

Ортағасырлық Қазақстанның ғылыми мұрасы

Ортағасырлық Қазақстандағы

ғылымның дамуы

• әртүрлі тарихи кезеңдердегі ғылымның жетістіктерін анықтау;
• ғылымның дамуына Қазақстан ортағасырлық ғалымдардың қосқан үлесін зерттеу

XVIII-XX

ғасырлардағы

Қазақстандағы білім мен              ғылымның дамуы

XVIII-ХХ ғасырдың басында Қазақстандағы зерттеулер

• XVIII-ХХ ғасырдың басында Қазақстандағы ғылыми зерттеулердің негізгі бағыттарын                                            түсіндіру;
• XVIII-ХХ                                       ғасырдың басындазерттеушілердің                  еңбектерін зерделеу негізінде Қазақстандағы ғылымды дамытуға қосқан үлесін бағалау

XIX - ХХ ғасырдың басында Қазақстандағы оқу              орындарының қызметі

• XIX-ХХ ғасырдың басындағы Қазақстан аумағында оқу орындардың дамуындағы өзгерістер мен сабақтастықты анықтау;
• XIX-ХХ ғасырдың басындағы Қазақстанда өмір сүрген білім беру мекемелерін қызметтік ерекшеліктеріне сәйкес жіктеу

Кеңестік білім беру жүйесінің жетістіктері мен қайшылықтары

• Кеңестік білім беру жүйесінің даму ерекшеліктерін                 анықтау               үшін "сауатсыздықты жою", "қызыл отау", "мұғалімдер институты", "мектептегі білім беру", "кәсіби білім беру", "жоғары оқу орындары" ұғымдарын пайдалану;
• Қазақстандағы кеңестік білім беру жүйесін реформалауды талдау, жетістіктері мен қайшылықтарын анықтау

Қазақ КСР Ғылым академиясы – КСРО-ның ірі ғылыми орталығы

• Қазақстан ғылымын дамытудағы Қазақ КСР Ғылым академиясының рөлін анықтау;
• Кеңестік кезеңдегі ғылымның дамуына        Қазақстанның                                  көрнекті ғалымдарының қосқан үлесін бағалау;
• Кеңестік саяси жүйе жағдайында Қазақстан               ғылымы        дамуының қиындықтарын              және                  қарама- қайшылықтарын талдау

Бүгінгі                          таңдағы Қазақстандағы білім және ғылым жүйесі

Қазақстан Республикасы білімімен               ғылымы дамуының мәселелері мен болашағы

• Қазақстан Республикасының стратегиялары мен бағдарламаларын зерттеу негізінде білім және ғылым жүйесін жаңартудың алғышарттары мен маңызын талдау;
• әлемдік білім және ғылым кеңістігіне ену үшін инновациялық ғылыми және білім беру ұйымдарын құрудың маңыздылығын        бағалау;

11.4.3.3 Қазақстан Республикасы "Болашақ" халықаралық білім беру бағдарламасының елді жаңғыртудағы маңыздылығын талдау

Зерттеу жұмысы

Білім мен ғылымға үлес қосқан менің өлкемнің тұлғалары.

Қазақстан                 Республикасы Білім және ғылым министрінің 2019 жылғы 7 наурыздағы

№ 105 бұйрығына 18-қосымша

Қазақстан                 Республикасы Білім және ғылым министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі

№ 352 бұйрығына 202-қосымша

Қазақстан                 Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі

№ 115 бұйрығына 420-қосымша

10-                                                                                       сынып

Өркениет: даму ерекшеліктері

11-                                                                               сынып

Өркениет: даму ерекшеліктері

Білім алушылар:

10.1.1.1 тарихи оқиғаларды, процестер мен құбылыстарды түсіндіру үшін "өркениет", "өркениет типі" терминдерін қолдану

11.1.1.1 мемлекеттердің экономикалық даму ерекшеліктерін талдау үшін "экономика" және "экономикалық жүйе" ұғымдарын қолдану

10.1.1.2     "Өркениет" әдістерін түсіндіру

түсінігін

зерттеудің

негізгі

11.1.1.2 экономикалық жүйелердің тарихи типтерінің белгілерін түсіндіре отырып оларды жіктеу

10.1.2.1 өркениеттің дәстүрлі түрінің ерекшеліктерін түсіндіру

11.1.1.3 мемлекеттердің мысалында экономиканың дәстүрлі (аграрлы) түріне тән белгілерін анықтау

10.1.2.2 шаруашылық қызмет пен өркениеттік даму арасындағы байланысты талдау

11.1.1.4 экономикалық жүйелердің түрлері туралы білімдерін пайдалана отырып, экономикалық дамудың ерекшеліктерін түсіндіру

10.1.2.3         өркениеттің         индустриалды         түрінің ерекшеліктерін түсіндіру

11.1.1.5         елдердің         мысалында        нарықтық экономикаға тән белгілерді анықтау

10.1.2.4 өркениеттің постиндустриалды дамуының ерекшеліктерін түсіндіру

11.1.1.6 мемлекеттердің мысалында жоспарлы (социалистік) экономикаға тән белгілерін анықтау

10.1.2.5       ақпараттық      технологиялардың      қазіргі өркениеттің дамуына әсерін анықтау

11.1.1.7 экономиканың аралас түріне тән белгілерді анықтай отырып, оған көшудің себептерін зерттеу

10.1.3.1 ежелгі өркениеттердің ерекшеліктерін оларға тән белгілерін салыстырмалы талдау негізінде анықтау

11.1.2.1 мемлекеттер мен аймақтардың шаруашылық мамандануының қалыптасуындағы табиғи-географиялық фактордың рөлін негіздеу

10.1.3.2 ежелгі өркениеттердің дамуына діни наным- сенімдердің әсерін анықтау

11.1.2.2      экономиканың географиялық      шектеуші

дамуындағы факторларға

табиғи- төтеп

берудің амалдарын зерттеу

10.1.3.3 мемлекет пен қоғамның дамуы туралы ежелгі философиялық ілімдерді зерттеу

11.1.2.3 қазіргі заман тарихында шектеуші табиғи- географиялық            факторлар                                      жағдайындағы мемлекеттердің сәтті экономикалық дамуының мысалдарын тұжырымдау

10.1.3.4 локальді өркениеттердің ерекшеліктерін оларға тән белгілерін салыстырмалы талдау негізінде анықтау

11.1.3.1 мемлекеттер мен аймақтардың әркелкі экономикалық дамуының тарихи алғышарттарын анықтау

10.1.3.5      аймақтардың     өркениеттік      ерекшеліктер трансформациясының себептерін анықтау

11.1.3.2 өлшемшарттар негізінде мемлекеттерді экономикалық даму деңгейі бойынша жіктеу

10.1.3.6     әлемдік     діндердің     даму     кезеңдері     мен ерекшеліктерін сипаттау

1.1.3.3 мемлекеттердің кедейшілік мәселесін шешуге бағытталған іс-әрекетін зерттеп, оның тиімділігін анықтау

10.1.3.7 әлемдік діндердің философиялық негіздерін түсіндіру

11.1.3.4 мемлекеттер мен аймақтардың кедейшілік пен экономикалық артта қалушылыққа төтеп берудегі халықаралық ұйымдардың рөлін бағалау

10.1.3.8       әлемдік       діндер       ілімдеріндегі                     жалпы адамгершілік құндылықтарды анықтау

11.1.3.5 дамушы елдердің әлеуметтік- экономикалық артта қалушылыққа төтеп берудің ықтимал жолдарын болжау

10.1.3.9 қазіргі кездегі өркениет жағдайында әлемдік діндердің даму тенденцияларын анықтау

10.1.3.10 қазіргі кездегі деструктивті діни ұйымдар мен ағымдардың қоғамға әсерін бағалау

10.1.4.1 себеп-салдарлық байланысты анықтай отырып, әлемдік сауданың өркениет дамуындағы рөлін анықтау

10.1.4.2        әлемдік        экономиканың                       дамуындағы халықаралық ұйымдардың рөлін анықтау

10.1.4.3 өркениеттерді жақындастыру факторы ретінде дипломатияның маңызын анықтау

10.1.4.4           қазіргі           өркениеттің                         дамуындағы дипломатияның рөлін анықтау

10.1.4.5 ежелгі және орта ғасырлардағы жаулап алушылық жорықтардың себептерін түсіндіру

10.1.4.6 отаршыл экспансия мен қазіргі замандағы жаһандық мәселелердің себеп-салдарлық байланысын анықтау

10.1.4.7 қазіргі өркениеттің даму контекстінде әскери қақтығыстардың ерекшеліктері мен салдарларын анықтау

10.1.4.8 өркениеттердің жетістіктерін зерттей отырып, мәдениеттердің өзара әрекеттестігі мен өзара ықпалын сипаттау

10.1.4.9 жаһанданудың жағымды және жағымсыз жақтарын анықтай отырып, оның қоғамның рухани дамуына әсерін бағалау

10-                                                                       cынып

Этникалық және әлеуметтік процестер

11-сынып

Саяси-құқықтық процестер

Білім алушылар:

10.2.1.1 антропогенездің әртүрлі теорияларын жүйелеу және тұжырымдау

11.2.1.1 мемлекеттердің саяси-құқықтық жүйесінің дамуының қазіргі тенденцияларын түсіндіру үшін "құқықтық мемелекет" ұғымын қолдану

10.2.1.2 тарихи оқиғаларды, процестер мен құбылыстарды түсіндіру үшін "этнос", "этногенез", "ұлт" ұғымдарын қолдану

11.2.1.2         құқықтық         мемлекеттің                        қалыптасуының алғышарттарын зерттеу

10.2.1.3 этногенездің әртүрлі теорияларын жүйелеу және тұжырымдау

11.2.1.3 мемлекеттердің мысалында құқықтық мемлекеттің қалыптасу жолдарын талдау

10.2.1.4 Л.Н. Гумилевтің этностардың пайда болуы мен дамуы туралы ғылыми көзқарастарының ерекшеліктерін зерттеу

11.2.1.4 мемлекеттердің мысалында құқықтық мемлекет принциптерінің жүзеге асу ерекшеліктерін салыстыру

10.2.1.5 әлем картасын пайдалана отырып әртүрлі тарихи кезеңдердегі этникалық процестерді түсіндіру

11.2.1.5     қазіргі     кездегі     адам    құқықтарының                   Жалпы Декларациясының маңызын негіздеу

10.2.1.6 қазіргі кездегі ассимиляция мен саны аз этностардың жойылып кету себептерін анықтау

11.2.1.6 мемлекеттердің саяси-құқықтық жүйесі дамуының қазіргі тенденцияларын түсіндіру үшін "азаматтық қоғам" ұғымын қолдану

10.2.1.7 жаһандану жағдайындағы этникалық және мәдени лікті сақтаудың маңыздылығын негіздеу

11.2.1.7 құқықтық мемлекет пен азаматтық қоғамның құрылуының байланысын анықтау

10.2.2.1 тарихи оқиғаларды, процестер мен құбылыстарды түсіндіру үшін "ұлтшылдық", "шовинизм", "нәсілдік кемсітушілік" терминдерін қолдану

11.2.1.8 азаматтық қоғамның қалыптасуы мен дамуындағы үкіметтік емес ұйымдардың рөлін анықтау

10.2.2.2 ұлтаралық қақтығыстардың пайда болуының себеп-салдарлық байланысын анықтау

11.2.1.9  мемлекеттердегі     үкіметтік емес ұйымдардың қызметін бағалау

10.2.2.3 тарихи оқиғаларды талдау негізінде қазіргі кездегі ұлтаралық қатынастардың сипатын бағалау

11.2.2.1 Ялта-Потсдам халықаралық қатынастар жүйесінің ыдырау себептерін талдау

10.2.2.4 ұлтаралық қатынастарды реттеудегі халықаралық ұйымдардың рөлін талдау

11.2.2.2 әлемнің биполярлы жүйесінің ерекшеліктерін сипаттау

10.2.2.5       қазіргі       кездегі       интеграциялық процестердің тиімділігін бағалау

11.2.2.3 қазіргі кездегі халықаралық қатынастарды сипаттау үшін "постбиполярлық жүйе", "көпвекторлы саясат", "бір полярлы әлем" ұғымдарын қолдану

10.2.2.6 ұлтаралық келісімнің қазақстандық үлгісінің мысалында этностар арасындағы бейбіт әрекеттестіктің мүмкіндігін дәлелдеу

11.2.2.4 тарихи оқиғалар, процестер мен құбылыстарды талдау негізінде қазіргі кездегі халықаралық қатынастардың даму тенденцияларын сипаттау

10.2.3.1 тарихи процестерді түсіндіру үшін "социогенез",             "формациялық             әдіс", "өркениеттік әдіс" ұғымдарын қолдану

11.2.3.1 тарихи оқиғалар мен процестерді түсіндіру үшін "сепаратизм",             "терроризм",              "фундаментализм", "экстремизм", "миграция", "босқындар" терминдерін қолдану

10.2.3.2 социгенездің әртүрлі теорияларын жүйелеу және тұжырымдау

11.2.3.2     сепаратизм,     экстремизм      және                    халықаралық лаңкестіктің таралу себептері мен салдарларын анықтау

10.2.3.3 қоғамның әлеуметтік ұйымдасуының тарихи формаларын, оларға тән белгілерін анықтай отырып түсіндіру

11.2.3.3 халықаралық қауіпсіздік жүйесінің дамуының ықтимал нұсқаларын болжау

10.2.3.4        қазіргі        қоғамның        әлеуметтік стратификациясын зерттеу

11.2.3.4 бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтауға бағытталған халықаралық ұйымдардың қызметін талдау

11.2.3.5

болжау

қауіпсіз

әлем

дамуының

ықтимал

жолдарын

10-                                                                cынып

Мемлекет,     соғыс     және                         революциялар тарихынан

11-сынып

Қоғамдық-саяси ойдың дамуы

Білім алушылар:

10.3.1.1 тарихи оқиғалар мен процестерді түсіндіру үшін "мемлекет", "билік", "басқару институты" терминдерін қолдану

11.3.1.1 қоғамдық ойдың дамуын түсіндіру үшін "либерализм", "ұлтшылдық", "социал -демократия", "марксизм", "экзистенциализм", "прагматизм", "позитивизм" түсініктерін қолдану

10.3.1.2 мемлекеттік құрылыстың ерекшеліктерін              түсіндіру             үшін мемлекеттің пайда болу теорияларын салыстыру

11.3.1.2 қоғамдық-саяси ойдың дамуы үшін Ағартушылық дәуір идеяларының маңыздылығын бағалау

10.3.1.3 тарих контекстінде мемлекеттік құрылыс формасының өзгеруінің заңдылықтарын анықтау және талдау

11.3.1.3 XIX-XX ғасырлардағы қоғамдық құрылыс туралы философиялық ойдың даму ерекшеліктерін зерттеу

10.3.1.4 мемлекеттердің тарихи түрлеріне тән белгілерін анықтай отырып, салыстыру

11.3.2.1  Үндістанның  қоғамдық-саяси     даму идеологиясы ретінде "гандизм" ұғымын түсіндіру

10.3.1.5 деректерді талдау негізінде саяси режимдер түрлерінің мықты және әлсіз жақтарын анықтай отырып, салыстыру

11.3.2.2 Үндістанның ұлттық тәуелсіздікке жетудегі бейбіт жолмен қарсыласу идеяларының маңыздылығын анықтау

10.3.1.6 тоталитарлық саяси режимнен қазіргі замандағы демократияға ауысудың ерекшеліктерін талдау

11.3.2.3    қоғамдық-саяси    өмірдегі     тұлғаның    рөлі                   жайлы қорытындылар жасау

10.3.2.1 деректерді қолдана отырып грек- парсы соғыстарының мысалында ерте империялардың пайда болу процесін түсіндіру

11.3.2.4     АҚШ-тағы     тарихи    оқиғаларды    түсіндіру     үшін "нәсілдік кемсітушілік", "сегрегация" ұғымдарын қолдану

10.3.2.2 антикалық дәуірде империялардың пайда болуының себептері мен салдарларын талдау

11.3.2.5 азаматтық құқықтар үшін күресте тұлғаның белсенді азаматтық позициясының маңыздылығын бағалау

10.3.2.3            эллинизмді                           таратудағы А.Македонскийдің жорықтарының рөлін бағалау

11.3.2.6Оңтүстік        Африка        Республикасындағы                                       тарихи оқиғаларды түсіндіру үшін "апартеид" ұғымын қолдану

10.3.2.4 халықтардың ұлы қоныс аударуының жағымды және жағымсыз салдарларын анықтау

11.3.3.1       мемлекет       тарихының      өтпелі       кезеңдеріндегі реформалардың маңыздылығын бағалау

10.3.2.5 тарихи деректердің негізінде антикалық дәуірден орта ғасырларға өтудің заңдылығын тұжырымдау

11.3.3.2 тарихи оқиғаларды түсіндіру үшін "этатизм", "зайырлы мемлекет" ұғымдарын қолдану

10.3.2.6 дәйекті қорытындылар жасау арқылы араб шапқыншылықтары мен крест жорықтарының себептерін анықтау

11.3.3.3     мемлекет     тарихындағы    тұлғаның     рөлі                   туралы қорытындылар жасау

10.3.2.7 әлемдегі өзгерістерді зерттей отырып араб шапқыншылықтары мен крест жорықтарының салдарларын салыстыру

11.3.3.4 бейбіт және соғыс кезеңіндегі Ф. Рузвельттің ішкі және сыртқы саясатының ерекшеліктерін анықтау

10.3.2.8       моңғол       шапқыншылығының

11.3.3.5 Франциядағы әлеуметтік-саяси процестерді түсіндіру

Еуразиядағы       ұлттық       мемлекеттердің қалыптасу процесіне әсерін талдау

үшін "голлизм" ұғымын қолдану

10.3.2.9 әлемдегі өзгерістерді зерттей отырып моңғол шапқыншылығының салдарларын бағалау

11.3.3.6 Ш. Голль қызметінің мысалында мықты президенттік билік институтының маңыздылығын дәлелдеу

10.3.2.10 Наполеон соғыстары мен Еуропа мемлекеттеріндегі капиталистік дамудың ілгерілеуі арасындағы себеп-салдарлық байланысты орнату

11.3.3.7 әлеуметтік-экономикалық процестерді түсіндіру үшін "қытайлық ерекшелігі бар социализм" ұғымын қолдану

10.3.2.11 Наполеон Кодексінің Еуропадағы либералды қоғамдық идеялардың таралуындағы маңыздылығын бағалау

11.3.3.8 Қытай Халық Республикасы мысалында жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға көшудің себептерін талдау

10.3.2.12 тарихи құжаттарды талдау негізінде Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардың себептері мен салдарларын түсіндіру

11.3.3.9 тарихи оқиғаларды талдау негізінде Оңтүстік-Шығыс Азиядағы "экономикалық ғажайып" факторларын тұжырымдау

10.3.2.13 Версаль-Вашингтон және Ялта- Потсдам жүйелерінің тиімділігін және олардың қазіргі заманға әсерін бағалау

11.3.3.10 Сингапур және Малайзия мысалында мемлекет модернизациясының ерекшеліктерін салыстыру

10.3.2.14 дүниежүзілік соғыстар кезеңінде халықаралық қатынастардың даму тенденцияларын талдау

11.3.3.11 қазақстандық модернизация үлгісін құрастыру және жүзеге асырудағы Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің рөлін бағалау

10.3.3.1 аграрлы қоғамнан индустриалды қоғамға өту заңдылықтарын тұжырымдау

11.3.3.12 "Қазақстан - 2030", "Қазақстан - 2050" стратегияларының мысалында мемлекет дамуының ұзақ мерзімді жоспарының тиімділігін дәлелдеу

10.3.3.2 буржуазиялық революциялардың нәтижесіндегі әлеуметтік құрылымдағы өзгерістерді түсіндіру

11.3.3.13 Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президентінің "Мәңгілік Ел" жалпыұлттық идеясын ұсынудың өзектілігін негіздеу

10.3.3.3 революциялардың жағымды және жағымсыз салдарларын бағалау

10.3.3.4 социалисттік революцияның мәнін түсіну үшін әлеуметтік теңдік идеясының даму кезеңдерін зерттеу

10.3.3.5 капитализмнен социализмге өтудің әлеуметтік-экономикалық және саяси алғышарттарын анықтау

10.3.3.6 социалистік революциялардың нәтижесінде қоғамның әлеуметтік құрылымындағы өзгерістерін түсіндіру

10.3.3.7 Шығыс Еуропадағы "барқыт" революцияларының мазмұны мен нәтижелерін талдау

10.3.3.8 "араб көктемі" және "түрлі-түсті революциялардың" ішкі және сыртқы факторларын анықтау

10.3.3.9 қоғамдық мәселелерді шешудің революциялық тәсілінің салдары жайлы қорытынды жасау

10-                                                                                                               cынып

11-сынып

Мәдениеттің дамуы

Білім мен ғылымның дамуы

Білім алушылар:

10.4.1.1 ЮНЕСКО қызметін мысалға ала отырып тарихи-мәдени мұраны сақтап қалу жолдарын түсіндіру

11.4.1.1 тарихи даму контекстіндегі әлем халықтарының жазу түрлерін жіктеу

10.4.1.2 ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра нысандар тізімі ескерткіштерінің мысалында тарихи-мәдени мұраның маңыздылығын анықтау

11.4.1.2 адамзат өркениетінің дамуындағы жазу мен кітап бастыру ісінің маңыздылығын анықтау

10.4.1.3 әлемнің ең ірі мұражайларын зерттеп, ерекшеліктерін анықтау

11.4.1.3 адамзат тарихы контекстінде мектептегі білім берудің дамуындағы өзгерістер мен сабақтастықтарды сипаттау

10.4.1.4 әлем халықтарының тарихи-мәдени мұрасын зерттеу және сақтап қалудағы мұражайлардың рөлін түсіндіру

11.4.1.4 мемлекеттердің әлеуметтік- экономикалық дамуындағы білім берудің рөлін талдау

10.4.2.1 қоғамдағы өзгерістерді түсіну үшін "абстракционизм", "модернизм", "постмодер- низм", "авангардизм", "футуризм", "кубизм", "сюрреализм", "экспрессионизм", "гиперреа- лизм", "хайтек" терминдерін қолдану

11.4.1.5 мектептегі білім берудің заманауи             үлгілерін,              оның ерекшеліктері мен артықшылықтарын анықтай отырып салыстыру

10.4.2.2 өнердің стильдері мен бағыттарының дамуына қоғамдық процестердің әсерін анықтау

11.4.1.6 жоғары оқу орындарының пайда болу тарихын, олардың ортақ даму тенденцияларын анықтай отырып зерттеу

10.4.2.3 әлем мәдениетінің көрнекті өкілдерінің шығармашылық туындыларын талдап, олардың ерекшеліктерін анықтау

11.4.1.7 ағартушылық пен ғылымды өрістетудегі                                                         алғашқы университеттердің рөлін талдау

10.4.2.4 өзгерістер пен сабақтастықтарды анықтай отырып, қазіргі кездегі өнердің даму тенденцияларын анықтау

10.4.2.5 бұқаралық мәдениеттің ерекшеліктерін түсіндіріп, оның қазіргі қоғамға әсерін талдау

11.4.1.8 тарихи даму контекстінде жоғары білім беру жүйесінің дамуындағы           өзгерістер            мен сабақтастықтарды анықтау

10.4.3.1 деректерді талдау негізінде адамзаттың рухани-адагершілік құндылықтардың қалыптасу қайнар көздерін анықтау

11.4.1.9 заманауи жоғарғы білім беру үлгілерін                                                 салыстырып, артықшылықтары мен ерекшеліктерін анықтау

10.4.3.2 дәйекті қорытындылар жасай отырып, қоғамның тарихи даму контекстіндегі рухани-адамгершілік құндылықтардың өзгеру мысалдарын зерттеу

11.4.2.1 мемлекеттердің әлеуметтік- экономикалық дамуын талдау үшін "өнеркәсіп революциясы", "ғылыми- техникалық революция" ұғымдарын қолдану

10.4.3.3 қоғамның моральдық құндылықтарын қайта бағалауға септігін тигізген XX ғасырдың тарихи оқиғаларының ерекшеліктерін анықтау

11.4.2.2 әртүрлі мемлекеттердегі өнеркәсіп                      революциясының ерекшеліктерінің анықтап, олардың ұқсастықтары мен айырмашылық- тарын анықтау

10.4.3.4 қоғамның тұрақты дамуы үшін қазіргі әлемнің жалпыадамзаттық адамгершілік құндылықтарының маңызын түсіндіру

11.4.2.3 қазіргі кездегі өркениеттің дамуындағы ғылыми-техникалық революцияның                маңыздылығын бағалау

10.4.3.5 жаһанданудың ұлттық-мәдени дамуға әсерін талдау

11.4.2.4          әлеуметтік-экономикалық

процестердің                    ерекшеліктерін түсіндіру үшін "ғылыми-техникалық прогресс" ұғымын қолдану

10.4.3.6 болашақтағы адамның моральдық бейнесін анықтай отырып, адамзаттың рухани-адамгершілік дамуының ықтимал жолдарын болжау

11.4.2.5 қазіргі заманның жаһандық мәселелерінің туындауына ғылыми- техникалық прогресстің әсерін зерттеу

11.4.2.6 қазіргі заманның жаһандық мәселелерін шешудегі ғылыми- техникалық прогрестің дамуының ықтимал жолдарын болжау

11.4.3.1            қоғамның                           дамуына ақпараттық технологиялардың әсерін зерттеу

11.4.3.2 адамзат өркениетінің дамуы үшін ақпараттық технологиялар саласындағы жетістіктердің ықтимал салдарын болжау

11.4.3.3 робототехника және космонавтиканың мемлекеттердің бәсекеге қабілетті дәрежесіне әсерін зерттеу

11.4.3.4 ғылымның заманауи тенденцияларының дамуын түсіндіру үшін              "гендік              инженерия", "нанотехнология",              "энергияның балама көздері" ұғымдарын қолдану

11.4.3.5 жаңа ғылыми бағытттар жетістіктерінің                        әлеуметтік- экономикалық дамуға әсерін талдау

11.4.3.6 қазіргі заманның жаһандық мәселелерін шешу үшін ғылым мен техниканың заманауи түрлерінің дамуынның маңызын түсіндіру

Бөлім

Бөлімше

Тақырып

Оқыту мақсаттары

1-тоқсан

Өркениет: даму

ерекшеліктері

Өркениет: зерттеудің

теориялары мен әдістері

"Өркениет" түсінігі

• тарихи оқиғаларды, процестер мен құбылыстарды түсіндіру үшін "өркениет", "өркениет типі"        терминдерін      қолдану;
• "Өркениет" түсінігін зерттеудің негізгі әдістерін түсіндіру

Өркениеттердің жіктелуі

Өркениеттің дәстүрлі

(аграрлық)түрі: көшпелі             және отырықшы-

егіншілік

• өркениеттің дәстүрлі түрінің ерекшеліктерін түсіндіру;
• шаруашылық қызмет пен өркениеттік даму арасындағы байланысты талдау

Өркениеттің индустриалдық даму кезеңі

• шаруашылық қызмет пен өркениеттік даму арасындағы                       байланысты        талдау;
• өркениеттің                         индустриалды        түрінің ерекшеліктерін түсіндіру

Өркениеттің

постиндустриалды даму кезеңі

• өркениеттің постиндустриалды дамуының ерекшеліктерін                                                           түсіндіру;
• ақпараттық                 технологиялар     дың     қазіргі өркениеттің дамуына әсерін анықтау

Әлем

өркениеттерінің тарихы

Ежелгі                 әлем өркениеті

10.1.2.2 шаруашылық қызмет пен өркениеттік даму арасындағы                      байланысты                                              талдау;

• ежелгі өркениеттердің ерекшеліктерін оларға тән белгілерін салыстырмалы талдау негізінде анықтау;
• ежелгі өркениеттердің дамуына діни сенімдердің        әсерін  анықтау;
• мемлекет пен қоғамның дамуы туралы ежелгі философиялық ілімдерді зерттеу

Африка, Америка, Австралия және Океанияның

дәстүрлі өркениеттері

10.1.2.2 шаруашылық қызмет пен өркениеттік даму арасындағы                      байланысты                                              талдау;

10.1.3.2 ежелгі өркениеттердің дамуына діни наным- сенімдердің                           әсерін                                                  анықтау;

• локальді өркениеттердің ерекшеліктерін, оларға тән белгілерін салыстырмалы талдау негізінде анықтау;
• аймақтардың өркениеттік ерекшеліктер трансформациясының себептерін анықтау

Әлемдік           діндер және

өркениеттердің дамуы

• әлемдік                 діндердің     даму    кезеңдері     мен ерекшеліктерін                                                        сипаттау;
• әлемдік діндердің философиялық негіздерін түсіндіру;
• әлемдік                     діндер       ілімдеріндегі       жалпы адамгершілік                 құндылықтарды        анықтау;
• қазіргі кездегі өркениет жағдайында әлемдік діндердің           даму          тенденцияларын        анықтау;

           қазіргі кездегі деструктивті діни ұйымдар

мен ағымдардың қоғамға әсерін бағалау

Өркениеттердің өзара

әрекеттесуі

Өркениеттер

әрекеттестігінің сауда-

экономикалық аясы

• себеп-салдарлық байланыс ты анықтай отырып, әлемдік сауданың өркениет дамуындағы рөлін анықтау;
• әлемдік экономиканың дамуындағы халықаралық ұйымдар дың рөлін анықтау

Өркениеттер

әрекеттестігінің дипломатиялық аясы

• өркениеттерді жақындас тыру факторы ретінде дипломатия              ның              маңызын        анықтау;
• қазіргі      өркениеттің        дамуындағы дипломатияның рөлін анықтау

Өркениеттер

әрекеттестігінің

әскери-саяси аясы

• ежелгі және орта ғасырлардағы жаулап алушылық жорықтардың себептерін түсіндіру;
• отаршыл экспансия мен қазіргі замандағы жаһандық мәселе лердің себеп-салдарлық байланысын анықтау;
• қазіргі өркениеттің даму контекстінде әскери қақтығыстардың ерекшеліктері мен салдарларын анықтау

Мәдениеттер диалогі

• өркениеттердің жетістіктерін зерттей отырып, мәдениеттердің өзара әрекеттестігі мен өзара ықпалын сипаттау;
• жаһанданудың жағымды және жағымсыз жақтарын анықтай отырып, оның қоғамның рухани дамуына әсерін бағалау

2-тоқсан

Этникалық және

әлеуметтік процестер

Антропогенез және этногенез

Адамның шығу тегі теориялары

10.2.1.1 антропогенездің теорияларын жүйелеу және тұжырымдау

Этностардың пайда болуытуралы

теориялар

• тарихи оқиғаларды, процестер мен құбылыстарды түсіндіру үшін "этнос", "этногенез", "ұлт"        ұғымдарын         қолдану;
• этногенездің теорияларын жүйелеу және тұжырымдау;
• Л.Н. Гумилевтің этностардың пайда болуы мен дамуы туралы ғылыми көзқарастарының ерекшеліктерін зерттеу

Әлемнің этникалық картасы:          өткен

заманда             және қазіргі уақытта

• әлем картасын пайдалана отырып тарихи кезеңдердегі        этникалық      процестерді      түсіндіру;
• қазіргі кездегі ассимиляция мен саны аз этностардың жойылып кету себептерін анықтау;
• жаһандану жағдайындағы этникалық және мәдени лікті сақтаудың маңыздылығын негіздеу

Әлем

тарихындағы этносаралық қатынастар

Этносаралық қатынастар:

проблемалары және қарама-

қайшылықтары

• тарихи оқиғаларды, процестер мен құбылыстарды түсіндіру үшін "ұлтшылдық", "шовинизм", "нәсілдік кемсітушілік"терминдерін қолдану;
• ұлтаралық қақтығыстар дың пайда болуының себеп-салдарлық                байланысын        анықтау;
• тарихи оқиғаларды талдау негізінде қазіргі кездегі ұлтаралық қатынастардың сипатын бағалау

Этносаралық

қатынастар: бейбіт өзара    әрекеттестік

• ұлтаралық    қатынастарды             реттеудегі халықаралық       ұйымдар-       дың       рөлін          талдау;

           қазіргі кездегі интеграциялық процестердің

тәсілдері

тиімділігін                                                                                         бағалау;

10.2.2.6 ұлтаралық келісімнің қазақстандық үлгісінің мысалында этностар арасындағы бейбіт әрекеттестіктің мүмкіндігін дәлелдеу

Қоғамның әлеуметтік

ұйымдасуының тарихи

формалары

Социогенез туралы теориялардың

алуан түрлілігі

• тарихи процестерді түсіндіру үшін "социогенез", "формациялық әдіс", "өркениеттік әдіс" ұғымдарын        қолдану;
• социгенез теорияларын жүйелеу және тұжырымдау

Қоғамның әлеуметтік

ұйымдасуының

тарихи формалары

• қоғамның әлеуметтік ұйымдасуының тарихи формаларын, оларға тән белгілерін анықтай отырып түсіндіру;
• қазіргі        қоғамның       әлеуметтік стратификациясын зерттеу

3 - тоқсан

Мемлекет,

соғыс және революциялар тарихынан

Мемлекеттің

тарихи типтері, формалары

және           саяси режимдер

Мемлекет түсінігі. Мемлекеттің пайда болу теориялары

• тарихи оқиғалар мен процестерді түсіндіру үшін "мемлекет", "билік", "басқару институты" терминдерін        қолдану;
• мемлекеттік құрылыстың ерекшеліктерін түсіндіру үшін мемлекеттің пайда болу теорияларын салыстыру

Мемлекет

формаларының эволюциясы: ежелгі кезеңнен         бүгінгі күнге дейін

• тарих контекстінде мемлекеттік құрылыс формасының өзгеруінің заңдылықтарын анықтау және талдау;
• мемлекеттердің тарихи формаларына тән белгілерін анықтай отырып, салыстыру

Саяси режимдердің типтері

• деректерді талдау негізінде саяси режимдер түрлерінің мықты және әлсіз жақтарын анықтай отырып,  салыстыру;
• тоталитарлық саяси режимнен қазіргі замандағы демократияға ауысудың ерекшеліктерін талдау

Әлем

тарихының

барысына әсер еткен әскери - саяси оқиғалар

Антикалық

кезеңдегі       әлемдік империялардың

қалыптасуы

• деректерді қолдана отырып грек -парсы соғыстарының мысалында ерте империялардың пайда болу          процесін    түсіндіру;
• антика дәуірінде империялардың пайда болуының себептері мен салдарларын талдау;
• эллинизмді таратуда А.Македонскийдің жорықтарының рөлін бағалау

Ғұндардың жаулап алушылық

жорықтары ежелгі заманнан

ортағасырларға өтудің бір факторы ретінде

• халықтардың ұлы қоныс аударуының жағымды және жағымсыз салдарларын анықтау;
• тарихи деректердің негізінде антикалық дәуірден орта ғасырларға өту заңдылығын тұжырымдау

Араб

шапқыншылықтары мен                    Крест

жорықтары

• дәйекті қорытындылар жасай отырып, араб шапқыншылықтары мен мен крест жорықтарының себептерін        анықтау;
• әлемдегі өзгерістерді зерттей отырып араб шапқыншылықтары мен крест жорықтарының салдарларын салыстыру

Еуразия

картасының өзгеруіне Шыңғысхан

жорықтарының ықпалы

• моңғол шапқыншылығы ның Еуразиядағы ұлттық мемлекеттердің қалыптасу процесіне әсерін талдау;
• әлемдегі өзгерістерді зерттей отырып моңғол шапқыншылығының салдарларын бағалау

Еуропаның өзгеруіне Наполеон жорықтарының

әсері

• наполеон соғыстары мен Еуропа мемлекеттеріндегі капиталистік дамудың ілгерілеуі арасындағы себеп-салдарлық байланысты орнату;
• Наполеон Кодексінің Еуропадағы либералды қоғамдық идеялардың таралуындағы маңыздылығын бағалау

ХХ            ғасырдағы дүниежүзілік

соғыстардың халықаралық қатынастар жүйесіне әсері

• тарихи құжаттарды талдау негізінде Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардың себептері мен салдарларын                                                             түсіндіру;
• Версаль-Вашингтон және Ялта-Потсдам жүйелерінің тиімділігін және олардың қазіргі заманға әсерін          бағалау;
• дүниежүзілік соғыстар кезеңінде халықаралық қатынастардың даму тенденцияларын талдау

Революциялар қоғам өзгеруінің                         бір факторы

ретінде

Буржуазиялық

революциялар        – индустриалды қоғамның

құрылуының катализаторы

• аграрлы қоғамнан индустриалды қоғамға өту заңдылықтарын        тұжырымдау;
• буржуазиялық революция лардың нәтижесіндегі әлеуметтік құрылымдағы өзгерістерді түсіндіру;
• революциялардың жағымды және жағымсыз салдарларын бағалау

Социалистік революция

әлеуметтік теңдік идеяларын жүзеге асырудың

радикалды әдісі ретінде

• революциялардың жағымды және жағымсыз салдарларын        бағалау;
• социалисттік революцияның мәнін түсіну үшін әлеуметтік теңдік идеясының даму кезеңдерін зерттеу;
• капитализмнен социализмге өтудің әлеуметтік-экономикалық және саяси алғышарттарын анықтау;
• социалисттік революциялардың нәтижесінде қоғамның әлеуметтік құрылымдағы өзгерістерді түсіндіру

Қазіргі            кездегі революциялар:

себептері             мен салдары

• Шығыс     Еуропадағы   "барқыт" революцияларының мазмұны мен нәтижелерін талдау;
• "араб көктемі" және "түрлі-түсті революциялардың" ішкі және сыртқы факторларын анықтау;
• қоғамдық мәселелерді шешудің революциялық тәсілінің салдары жайлы қорытынды жасау

4 - тоқсан

Мәдениеттің дамуы

Адамзаттың мәдени

мұрасын сақтап қалу жолдары

Адамзаттың

тарихи-мәдени мұрасын         сақтап қалудағы ЮНЕСКО-ның

қызметі

• ЮНЕСКО қызметін мысалға ала отырып тарихи-мәдени мұраны сақтау жолдарын түсіндіру;
• ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра нысандар тізімі ескерткіштерінің мысалында тарихи-мәдени мұраның маңыздылығын анықтау

Әлемнің       ең      ірі

10.4.1.3    әлемнің     ең     ірі     мұражайларын   зерттеп,

мұражайлары:

адамзаттың тарихи зердесінің

қазынасы

ерекшелік-                              терін                                                  анықтау;

10.4.1.4 әлем халықтарының тарихи-мәдени мұрасын зерттеу және сақтап қалудағы мұражайлардың рөлін түсіндіру;

Өнер – қоғам дамуының

бейнесі

Тарихи    процестер контекстіндегі

өнердің бағыттары мен стильдері

• қоғамдағы өзгерістерді түсіну үшін "абстракцианизм", "модернизм", "постмодернизм", "авангардизм", "футуризм", "кубизм", "сюрреализм", "экспрессионизм", "гиперреализм", "хайтек" терминдерін        қолдану;
• өнердің стильдері мен бағыттарының дамуына қоғамдық процестердің әсерін анықтау;
• әлем мәдениетінің көрнекті өкілдерінің шығармашылық туындыларын талдап, олардың ерекшеліктерін анықтау

Зманауи       өнердің даму

тенденциялары

• өзгерістер пен сабақтастықтарды анықтай отырып, қазіргі кездегі өнердің даму тенденцияларын анықтау;
• бұқаралық мәдениеттің ерекшеліктерін түсіндіріп, оның қазіргі қоғамға әсерін талдау

Қазіргі қоғамның рухани-

адамгершілік құндылықтары

Жалпыадамзаттық адамгершілік құндылықтардың қалыптасуы

10.4.3.1 деректерді талдау негізінде адамзаттың рухани-моральдық құндылықтарының қалыптасу қайнар көздерін анықтау

Тарихи       оқиғалар контекстіндегі

құндылықтардың өзгеруі

• дәйекті қорытындыларды жасай отырып, қоғамның тарихи даму контекстіндегі рухани- адамгершілік құндылықтардың өзгеруінің мысалдарын зерттеу;
• қоғамның моральдық құндылықтарын қайта бағалауға септігін тигізген XX ғасырдың тарихи оқиғаларының ерекшеліктерін анықтау

Жаһандану

жағдайындағы рухани-

адамгершілік құндылықтардың өзгеру мәселесі

• қоғамның тұрақты дамуы үшін қазіргі әлемнің жалпыадамзаттық адамгершілік құндылықтардың маңызын                                                                      түсіндіру;
• жаһанданудың ұлттық-мәдени дамуға әсерін талдау;
• болашақтағы адамның моральдық бейнесін анықтай отырып, адамзаттың рухани-адамгершілік дамуының ықтимал жолдарын болжау

Бөлім

Бөлімше

Тақырып

Оқу

Білім алушылар тиісті:

мақсаттары.

1-тоқсан

Экономика         және

• мемлекеттердің экономикалық даму ерекшеліктерін талдау үшін "экономика" және "экономикалық жүйе" ұғымдарын қолдану;
• экономикалық жүйелердің тарихи типтерінің белгілерін түсіндіре отырып оларды жіктеу

Экономикалық

экономикалық

Өркениет:

жүйелердің

жүйелердің типтері

даму

тарихи      типтері:

ерекшеліктері

өзгеріс               пен сабақтастық

Дәстүрлі (аграрлық)

11.1.1.3 мемлекеттердің мысалында экономиканың

дәстүрлі (аграрлы) түріне тән белгілерін анықтау;

экономика

11.1.1.4 экономикалық жүйелердің түрлері туралы

білімдерін       пайдалана    отырып,      экономикалық

дамудың ерекшеліктерін түсіндіру

Нарықтық экономика

• экономикалық жүйелердің түрлері туралы білімдерін пайдалана отырып, экономикалық дамудың                   ерекшелітерін                   түсіндіру;
• елдердің мысалында нарықтық экономикаға тән белгілерді анықтау

Жоспарлы

(социалистік) экономика

11.1.1.4 экономикалық жүйелердің түрлері туралы білімдерін пайдалана отырып, экономикалық дамудың                  ерекшеліктерін                  түсіндіру;

11.1.1.6 мемлекеттердің мысалында жоспарлы (социалистік) экономикаға тән белгілерін анықтау

Экономиканың аралас түрі

11.1.1.4 экономикалық жүйелердің түрлері туралы білімдерін пайдалана отырып, экономикалық дамудың                  ерекшеліктерін                  түсіндіру;

11.1.1.7 экономиканың аралас түріне тән белгілерді анықтай отырып, оған көшудің себептерін зерттеу

Мемлекеттің экономикалық

дамуына табиғи- географиялық

фактордың әсері

Табиғи- географиялық

факторларға                             қарай мемлекеттердің шаруашылық

мамандандырылуы

11.1.2.1 мемлекеттер мен аймақтардың шаруашылық мамандануының қалыптасуындағы табиғи- географиялық фактордың рөлін негіздеу

Мемлекеттердің экономикалық

дамуындағы табиғи- географиялық шектеуші

факторларға төтеп берудің                          тарихи мысалдары

• экономиканың дамуындағы табиғи- географиялық шектеуші факторларға төтеп берудің амалдарын                                                                зерттеу;
• қазіргі заман тарихында шектеуші табиғи- географиялық факторлар жағдайындағы мемлекет тердің сәтті экономикалық дамуының мысалдарын тұжырымдау

Қазіргі кезеңде әлем елдерінің экономикалық

даму деңгейі бойынша

жіктелуі

Мемлекеттердің экономикалық даму деңгейі        бойынша жіктелуі

• мемлекеттер мен аймақтардың әркелкі экономикалық дамуының тарихи алғышарттарын анықтау;
• алғышарттардың негізінде мемлекеттерді экономикалық даму деңгейі бойынша жіктеу

Жекелеген

мемлекеттер мен аймақтардың

кедейшілікке және экономикалық артта қалушылыққа төтеп беру жолдары

1.1.3.3 мемлекеттердің кедейшілік мәселесін шешуге бағытталған іс-әрекетін зерттеп, оның тиімділігін                                                                                   анықтау;

• мемлекеттер мен аймақтардың кедейшілік пен экономикалық артта қалушылыққа төтеп берудегі халықаралық ұйымдардың рөлін бағалау;
• дамушы елдердің әлеуметтік-экономикалық артта қалушылыққа төтеп берудің ықтимал жолдарын болжау

2-тоқсан

Саяси- құқықтық процестер

Құқықтық

мемлекет        және азаматтық қоғам

Құқықтық мемлекет түсінігі

• мемлекеттердің саяси-құқықтық жүйесінің дамуының қазіргі тенденцияларын түсіндіру үшін "құқықтық мемлекет" ұғымын қолдану;
• құқықтық мемлекеттің қалыптасуының алғышарттарын зерттеу

Құқықтық мемлекет принциптерінің

11.2.1.3     мемлекеттердің     мысалында     құқықтық мемлекеттің         қалыптасу       жолдарын                      талдау;

жүзеге

асырылуының

тарихи тәжірибесі

• мемлекеттердің мысалында құқықтық мемлекет принципте рініңжүзеге асу ерекшеліктерін салыстыру;
• қазіргі кездегі адам құқықтарының Жалпы Декларациясының маңызын негіздеу

Азаматтық қоғам түсінігі және жалпы сипаттамасы

• мемлекеттердің саяси-құқықтық жүйесінің дамуының қазіргі тенденцияларын түсіндіру үшін "азаматтық қоғам" ұғымын қолдану;
• құқықтық мемлекет пен азаматтық қоғамның құрылуының тарихи байланысын анықтау

Азаматтық

қоғамдағы үкіметтік емес ұйымдар

• азаматтық қоғамның қалыптасуы мен дамуында үкіметтік емес ұйымдардың рөлін анықтау;
• мемлекеттердегі үкіметтік емес ұйымдардың қызметін бағалау

Әлемнің      қазіргі саяси жүйесі

Әлемнің             саяси жүйесінің өзгеруі

• Ялта-Потсдам халықаралық қатынастар жүйесінің ыдырау                     себептерін        талдау;
• әлемнің   биполярлы    жүйесінің ерекшеліктерін сипаттау

Әлем құрылысының постбиполярлық жүйесі

• қазіргі кездегі халықаралық қатынастарды сипаттау үшін "постбиполярлық жүйе", "көпвекторлы саясат", "бір полярлы әлем" ұғымдарын        қолдану;
• тарихи оқиғалар, процестер мен құбылыстарды талдау негізінде қазіргі кездегі халықаралық қатынастардың даму тенденцияларын сипаттау

Қазіргі кездегі бейбітшілік пен қауіпсіздікті

сақтау мәселесі

Халықаралық

қауіпсіздікке төнген қазіргі кездегі қауіп- қатерлер

• тарихи оқиғалар мен процестерді түсіндіру үшін "сепаратизм", "терроризм", "фундаментализм", "экстремизм", "миграция", "босқын" терминдерін қолдану;
• сепаратизм, экстремизм және халықаралық терроризмнің таралу себептері мен салдарларын анықтау;
• халықаралық қауіпсіздік жүйесінің дамуының ықтимал нұсқаларын болжау

Бейбітшілік           пен қауіпсіздікті

сақтауда

мемлекеттердің

бірлескен әрекеттері

11.2.2.4 тарихи оқиғалар, процестер мен құбылыстарды талдау негізінде қазіргі кездегі халықаралық қатынастардың даму тенденцияларын сипаттау;

• бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтауға бағытталған халықаралық ұйымдардың қызметін талдау;
• қауіпсіз әлем дамуының ықтимал жолдарын болжау

3 - тоқсан

Қоғамдық-

саяси ойдың дамуы

Жаңа заман және қазіргі кездегі қоғамдық ойдың эволюциясы

Жаңа заман және қазіргі              кездегі

қоғамдық ойдың дамуының негізгі бағыттары

• қоғамдық ойдың дамуын түсіндіру үшін "либерализм", "ұлтшылдық", "социал-демократия", "марксизм", "экзистенциализм", прагматизм", "позитивизм"                   түсініктерін        қолдану;
• қоғамдық-саяси ойдың дамуы үшін Ағартушылық дәуір идеяларының маңыздылығын бағалау;

11.3.1.3 XIX-XX ғасырлардағы қоғамдық құрылыс туралы философиялық ойдың даму ерекшеліктерін зерттеу

ХХ ғасырдағы бостандық пен әділеттілік үшін күресушілер

М. Ганди және оның бейбіт             жолмен қарсыласу идеясы

• Үндістанның қоғамдық-саяси даму идеологиясы ретінде "гандизм" ұғымын түсіндіру;
• Үндістанның ұлттық тәуелсіздікке жетудегі бейбіт жолмен қарсыласу идеяларының маңыздылығын        анықтау;
• қоғамдық-саяси өмірдегі тұлғаның рөлі жайлы қорытындылар жасау

Мартин            Лютер Кингтің ұлы арманы

• қоғамдық-саяси өмірдегі тұлғаның рөлі жайлы        қорытындылар        жасау;
• АҚШ-тағы тарихи оқиғаларды түсіндіру үшін "нәсілдік кемсітушілік", "сегрегация" ұғымдарын        қолдану;
• - азаматтық құқықтар үшін күресте тұлғаның белсенді азаматтық позициясының маңыздылығын бағалау

Н. Манделла – апартеидке қарсы күресуші

11.3.2.3 қоғамдық-саяси өмірдегі тұлғаның рөлі жайлы                       қорытындылар                                    жасау;

• азаматтық құқықтар үшін күресте тұлғаның белсенді азамат- тық позициясының маңыздылығын бағалау;
• Оңтүстік Африка Республикасындағы тарихи оқиғаларды түсіндіру үшін "апартеид" ұғымын қолдану

ХХ ғасырдағы – ХХI ғасырдың. басындағы

көрнекті

саясаткер-

реформаторлар

Мұстафа                            Кемал

Ататүрік          –Түрік Республикасының негізін қалаушы

• мемлекет тарихының өтпелі кезеңдеріндегі реформалардың            маңыздылығын        бағалау;
• тарихи                   оқиғаларды     түсіндіру      үшін "этатизм", "зайырлы мемлекет" ұғымдарын қолдану;
• мемлекет тарихындағы тұлғаның рөлі жайлы қорытын- дылар жасау

Франклин Делано Рузвельт және оның "жаңа бағыты"

• мемлекет тарихындағы тұлғаның рөлі жайлы        қорытындылар        жасау;
• бейбіт және соғыс кезеңіндегі Ф. Рузвельттің ішкі және сыртқы саясатының ерекшеліктерін анықтау

Шарль     де                  Голль:

Франция

ұлылығының қайта жаңғыруы

11.3.3.3 мемлекет тарихындағы тұлғаның рөлі жайлы                       қорытындылар                                    жасау;

• Франциядағы әлеуметтік-саяси процестерді түсіндіру үшін "голлизм" ұғымын қолдану;
• Ш. Голль қызметінің мысалында мықты президенттік билік институтының маңыздылығын дәлелдеу

Дэн Сяопин – көрнекті            қытай реформаторы

11.3.3.1 мемлекет тарихының өтпелі кезеңдеріндегі реформалардың            маңыздылығын                                           бағалау;

11.3.3.3 мемлекет тарихындағы тұлғаның рөлі жайлы                       қорытындылар                                    жасау;

• әлеуметтік-экономикалық процестерді түсіндіру үшін "қытайлық ерекшелігі бар социализм"   ұғымын        қолдану;
• ҚХР мысалында жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға көшу себептерін талдау

Ли Куан Ю и Махатхир

Мохаммад: "үшінші әлемнен бірінші әлемге"

11.3.3.1 мемлекет тарихының өтпелі кезеңдеріндегі реформалардың            маңыздылығын                                           бағалау;

11.3.3.3 мемлекет тарихындағы тұлғаның рөлі жайлы                        қорытындылар                                     жасау

• тарихи оқиғаларды талдау негізінде Оңтүстік-Шығыс Азиядағы "экономикалық ғажайып"        факторларын тұжырымдау;
• Сингапур және Малайзия мысалында мемлекет модернизациясының ерекшеліктерін салыстыру

Н. Назарбаев және модернизацияның қазақстандық

моделі

11.3.3.3 мемлекет тарихындағы тұлғаның рөлі жайлы                       қорытындылар                                    жасау;

• қазақстандық модернизация үлгісін құрастыру және жүзеге асырудағы Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президентінің рөлін бағалау;
• "Қазақстан - 2030", "Қазақстан - 2050" стратегияларының мысалында мемлекет дамуын ұзақ мерзімді жоспарлау қажеттілігін дәлелдеу;
• Қазақстан Республикасы ның Тұңғыш Президентінің "Мәңгілік Ел" жалпыұлттық идеясын ұсыну өзектілігін негіздеу

4 тоқсан

Білім          мен ғылымның

дамуы

Білім алу бүкіл адамзаттық

құндылық ретінде

Жазу      мен      кітап бастыру                                     –

адамзаттың         ұлы жетістіктері

• тарихи                    даму      контекстіндегі        әлем халықтарының           жазу           түрлерін           жіктеу;
• адамзат өркениетінің дамуындағы жазу мен кітап бастыру ісінің маңыздылығын анықтау

Мектептегі         білім

беру:                 ежелгі

заманнан        бүгінгі күнге дейін

• адамзат тарихы контекстінде мектептегі білім берудің дамуындағы өзгерістер мен сабақтастықтарды        сипаттау;
• мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуындағы білім берудің рөлін талдау;
• мектептегі білім берудің заманауи үлгілерін, оның ерекшеліктері мен артықшылықтарын анықтай отырып салыстыру

Жоғары білім беру жүйесі: өткені мен бүгіні

• жоғары оқу орындарының пайда болу тарихын, олардың ортақ даму тенденцияларын анықтай        отырып                     зерттеу;
• ағартушылық пен ғылымды өрістетудегі алғашқы университеттердің рөлін талдау;
• тарихи даму контекстінде жоғары білім беру жүйесінің дамуындағы өзгерістер мен сабақтастықтарды        анықтау;
• заманауи жоғары білім беру үлгілерін салыстырып, артықшылықтары мен ерекшеліктерін анықтау

Ғылыми- техникалық прогресс

Ғылыми- техникалық

прогресстің тарихи кезеңдері

• мемлекетердің әлеуметтік-экономикалық дамуын талдау үшін "өнеркәсіп революциясы", "ғылыми-техникалық революция" ұғымдарын қолдану;
• мемлекеттердегі                                            өнеркәсіп революциясының ерекшеліктерін анықтап, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау;

11.4.2.3 қазіргі кездегі өркениеттің дамуындағы ғылыми-техникалық революцияның маңыздылығын бағалау;

Ғылыми- техникалық

прогресс             және

қазіргі                     заманның жаһандық

проблемалары

• әлеуметтік-экономикалық процестердің ерекшеліктерін түсіндіру үшін "ғылыми-техникалық прогресс"  ұғымын         қолдану;
• қазіргі заманның жаһандық мәселелерінің туындауына ғылыми-техникалық прогресстің әсерін зерттеу;
• қазіргі заманның жаһандық мәселелерін шешудегі ғылыми-техникалық прогрестің дамуының ықтимал жолдарын болжау

Қазіргі                   заманғы ғылыми

технологиялар

Қазіргі             кездегі ақпараттық

технологиялар

• қоғамның дамуына ақпараттық технологиялардың                   әсерін        зерттеу;
• адамзат өркениетінің дамуы үшін ақпараттық технологиялар саласындағы жетістіктер дің ықтимал салдарын болжау

Қазіргі      ғылымның перспективті

салалары

• робототехника және космонавтиканың мемлекеттердің бәсекеге қабілетті дәрежесіне әсерін зерттеу;
• ғылымның заманауи тенденция ларының дамуын түсіндіру үшін "гендік инженерия", "нанотехнология", "энергияның балама көздері" ұғымдарын        қолдану;
• жаңа ғылыми бағыттар жетістіктерінің әлеуметтік-экономикалық     дамуға  әсерін  талдау;
• қазіргі заманның жаһандық мәселелерін шешу үшін ғылым мен техниканың заманауи түрлері дамуының маңызын түсіндіру