Дүниетану. Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында бастауыш мектепке (1-4 сыныптар) арналған оқу бағдарламасы (30 пилоттық мектептерде сынақтан өткізу үшін байқау нұсқасы). – Астана, 2015. – 38 б. 
Оқу бағдарламасын «Назарбаев Зияткерлік мектептері» дербес білім беру ұйымы  Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясымен және жалпы орта білім беретін мектептердің мұғалімдерімен бірлесіп құрастырған.
Мазмұны
І Жалпы мәлімет 
1 «Дүниетану» пәнінің маңыздылығы                   4
2 «Дүниетану» пән бойынша оқу бағдарламасының мақсаты        5
3 Үштілділік саясатын жүзеге асыру             6
4 «Дүниетану» пәнін оқыту үдерісін ұйымдастыруға қойылатын талаптар  7
5 «Дүниетану» пәнін оқытуда қолданылатын педагогикалық әдіс-тәсілдер7
6 Түрлі мәдениет мен көзқарастарға құрмет сезімін қалыптастыру  9
7 Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану құзыреттiлiгі     9
8 Оқушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту      10
9 Оқушылардың оқу жетістігін бағалау туралы              11
ІІ «Дүниетану» пәнінің мазмұны және оқу мақсаттарының жүйесі                 13
1 «Дүниетану» пәнінің мазмұны                                                                           13
2 Оқу мақсаттарының жүйесі                                                                              14
3 Ұзақ мерзімді жоспар                                                                                        22
 

I Жалпы мәлімет

1 «Дүниетану» пәнінің маңыздылығы

«Дүниетану» пәні оқушыларға қоршаған ортаны, түрлі қоғамдық, мәдени және табиғи үдерістер мен құбылыстарды толық, өзара байланыста танып-білуге мүмкіндік береді. Олардың қызығушылығын оятып: Біз кімбіз? Қайдан шықтық? Қайда тұрып жатырмыз? Бізді не қоршап жатыр? Біздің өткеніміз бен келешегіміз қандай? - деген сұрақтар аясында ойлануына мүмкіндік береді. 
«Дүниетану» пәнінің бағдарламасы Қазақстан халқының әлеуметтік, моральдік, шығармашылық және коммуникативтік өмір тәжірибесі жөнінде кеңінен мағлұмат береді. Оқушылар өзі, өз үйі мен отбасы туралы ой қозғаудан бастап, қоршаған ортаның, дүниенің сырларын да түсіне бастайды.
«Дүниетану» пәнін оқыту:

• оқушыларда өзіндік, қоғамдық және ұлттық сана мен отансүйгіштік қасиеттерді қалыптастырады;
• оқушыларға қоршаған ортасы туралы ғылыми негіздерді меңгерте отырып, тарихи, географиялық тұрғыдан ойлауын дамытады;
• оқушылар қазақстандық қоғам және өзін қоршаған әлеуметтік ортаның барлық деңгейі: өз үйі, отбасы, жергілікті және ұлттық қоғамдастық туралы білімді меңгереді; 
• оқушылар Қазақстан географиясының негіздерін, оның ландшафты және табиғи жағдайы туралы біледі;
• Қазақстанның және бүкіл әлемнің өткен және бүгінгі күн оқиғалары, олардың себептері, өзгерістері, сабақтастығы, ұқсастықтары мен айырмашылықтары туралы білім қалыптастырады;
• өткен замандағы оқиғалардың қазіргі әлемнің қалыптасуына және бүгінгі таңдағы оқиғалардың болашақтың қалыптасуына қандай әсер тигізетіні туралы түсінеді;
• адамның тіршілік әрекетінің қоршаған ортаға тигізетін әсері туралы біліп, оның тұрақты болашақтың дамуына қажеттілігін түсінеді;
• оқушыларда өз халқының және өзге халықтардың мәдениеті, дәстүрін сыйлай білу, ұлттық және жалпы адами құндылықтарды құрметтеу сезімі қалыптасады, олар адамдардың құқықтары мен міндеттерін түсінеді;
• қоғамдық тәртіп нормаларын біледі, оларды ұстану қажеттілігін түсінеді және әлеуметтік ортада қауіпсіздік тәртіп ережелерін сақтай білумен танысады;
• адамгершілік қасиеттерді, толеранттылықты қалыптастырады.

«Дүниетану» пәні бойынша бағдарлама тарих, география және қоғамтану ғылымдары бойынша оқушылардың алғашқы білімдері мен түсініктерін қалыптастыруға ықпал ететін ойлау дағдыларын дамытады. «Дүниетану» пәні бағдарламасының құрылымы аталған ғылымдардың мазмұнын кіріктіру және оқу материалдары мен оқу мақсаттарын анықтауда «спираль» принципін ұстану негізінде құрастырылған. Оқу бағдарламасының мазмұны: отбасы, қоғам, қауымдастық, ұлт, мемлекет, қарым-қатынас, елді мекендер, климат, ландшафт, табиғи және техногендік апаттар, мәдениет, дін, денсаулық және т.б қоршаған ортаның негізгі аспектілерін қамтиды.
Бағдарлама пән мазмұнын меңгеру, қажетті оқу және практикалық (зерттеу, коммуникативтік, өмірлік) дағдыларды игеруге мүмкіндік береді.

2 «Дүниетану» пәні бойынша оқу бағдарламасының мақсаты

«Дүниетану» пәнінің мақсаты – оқушыларда адамды қоршаған әлеуметтік, мәдени және нақты орта туралы бастапқы білімді, ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтар мен әлеуметтік тәжірибе туралы түсінігін, қоршаған ортада тиімді қарым-қатынас ережелерін қолдана білу дағдысын қалыптастыру. 
«Дүниетану» пәні оқушылардың жеке тұлға ретінде дамытуға, отбасында, жергілікті, аймақтық, ұлттық, жаһандық ауқымда алатын өзіндік орнын түсінуге мүмкіндік береді.
«Дүниетану» пәні бойынша бағдарлама қоршаған ортада болып жатқан тарихи, географиялық және әлеуметтік үдерістерді түсінуге мүмкіндік беретін нақты білім мазмұнын игеруге бағытталған. Тарих бағдарламаның уақыттық шегін белгілейді – уақытты сезіну, география – кеңістікті тани білу, өзінің орнын сезіну, ал қоғамтану - қоғамдық ортаны сезінуге ықпалдасады. 
«Дүниетану» пәні бағдарламасы оқушылардың тану, зерттеу, дәлелдемелерді қарау және мәселелерді шешу арқылы пайда болатын сыни тұрғыдан ойлай білу дағдыларын дамытады, сонымен қатар жеке және топпен жұмыс істеу дағдыларының қалыптасуына бағытталған.
Оқу бағдарламасы оқушылардың төмендегідей дағдыларын дамытуға бағытталған:

• сұрақ қою, оған жауап таба білу; зерттеу жүргізе отырып тарихи, географиялық және әлеуметтік сұрақтарға жауап бере білуді;
• тарихи, географиялық және әлеуметтік ғылымдардың әдістеріне және басқа қолжетімді ресурстарға сүйене отырып, зерттеулерге қатысу, сұрақтарға жауап беру, эксперименттер жүргізуді;
• жекелеген үдерістерді талдау және оқиғалардың хронологиялық реттілігін түсіну, тарихи, географиялық және әлеуметтік ғылымдардың деректерін қолдана алу;
• пікірсайысқа қатысу, дауласу, мәлімдеу, әңгіме құру, таныстырулар жүргізу арқылы сөйлеу дағдыларын дамыту; 
• интернет, сандық ақпараттық құралдарды және коммуникациялық технологияларды (АКТ) пайдалана отырып ақпараттарды іздеу, оны таңдау, қолдану, салыстыру, талдау, жүйелеу, түсіндіру және өңдеуді;
• алынған ақпаратты ұсыну және талқылауды;
• алған білімдерін ой-пікірлер, болжаулар, теорияларды тексеруде қолдана отырып, қорытындылар мен алынған мәліметтерді дәлелдеу; 

«Дүниетану» пәнін меңгеру барысында оқушылардың оқу сапасын арттыру мақсатында, ой-пікірлерімен алмасу, оларды дамыту, сонымен қатар тиімді жұмыс атқару үшін оқушылар өзара бірлесе отырып жұмыс істейді.
Оқушылар үйренеді:

• қоғамдағы негізгі тәртіп ережелерін сақтауды;
• сыныпта, мектепте және қоғамдық орындарда сыпайылықты, көңіл бөлуді, сыйлай білуді, әдеп сақтауды;
• жұпта және топта бірлесіп жұмыс істеуді, ұжымда тиімді қарым-қатынас орнатуды;
• өз сезімдері мен өзге адамдардың эмоцияларын сезіне және түсіне отырып,  өз әрекеттерінің тиімділігін арттыруды;
• әлеуметтік ортада өз көзқарасын білдіру, тыңдау, талқылау, диалогтар мен дебаттарға қатысу дағдыларын дамытуды (сөйлеу дағдыларын).

3 Үштілділік саясатын жүзеге асыру

Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдары оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастыру мақсатымен коммуникативтік құзыреттіліктің негізін қалыптастырады.
Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдары үш тілді оқыту 1-сыныптан қазақ, орыс және ағылшын тілдерін оқыту арқылы жүзеге асырады.
Үш тілді оқу сөйлеу әрекетінің (тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым) түрлерін дамыту арқылы қазақша еркін және сауатты сөйлеу, жазу, коммуникативтік дағдыларын  қалыптастыруға бағытталған.
Мектептердің үш тілді оқыту бағыты  тілдерді оқыту әдіс-тәсілдерін, тілдік пәндердің және өзге пән мұғалімдерінің рөлдерін анықтайды.
Үш тілді  оқыту бағытының жүзеге асырылуы «Дүниетану» пәні бағдарламасының келесі тармақтарында көрсетілген:
- «Дүниетану» пәнін оқытуда қолданылатын педагогикалық әдіс-тәсілдер» тармағында (5-тармақ) пәнді меңгеруге қажетті тиімді оқыту әдіс-тісілдері ұсынылған.
- «Оқушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту» тармағында (8-тармақ), мұғалімдердің, пән арқылы ауызша және жазбаша коммуникация дағдыларын (тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым) қалай дамытатыны көрсетілген.
- «Оқушылардың оқу жетістігін бағалау туралы» тармағында (9- тармақ) бағалау тілі, моделі және түрлері белгіленген.

4 «Дүниетану» пәнін оқыту үдерісін ұйымдастыруға қойылатын талаптар
Бағдарлама бойынша әр сыныптағы сағат саны:

Сынып	Апталық жүктеме	Жылдық сағат саны
1	1 сағат	33 сағат
2	1 сағат	34 сағат
3	1 сағат	34 сағат
4	1 сағат	34 сағат

Сабақ барысында әртүрлі (жеке, жұптық, топтық) жұмыс түрлерін ұйымдастыру үшін  оқу кабинеттеріндегі жиһаздар орнын ауыстыруға қолайлы әрі жеңіл болуы қажет. 
«Дүниетану» пәнін оқыту үшін қажетті арнайы жабдықтар, ресурстар мен материалдар:  

• демонстрациялыққұрал-жабдықтар (мысалы, стендтер); 
• интернет желісінің қосылуы: компьютерлер/планшеттер; 
• проектор, проекциялық экран және аудиоколонкалар;
• бейне және аудиоресурстар: тақырыптар бойынша бейнематериалдар жиынтығы;
• баспа материалдары (кітаптар, энциклопедиялар мен анықтамалықтар);
• оқу көрнекі құралдар: қағаз және интерактивті карталар, тарихи тұлғалардың портреттері, коллаждар, тақырыптық графиктер мен кестелер, слайдты альбомдар, тарихи жәдігерлер мен заттар немесе олардың көшірмелері;

Пәнді оқуға және зерттеуге көмек болатын сыныптан тыс орналасқан ресурстар:

• кітапхана ресурстары (кітаптар мен анықтамалық материалдар);
• электрондық және мультимедиаресурстар;

-     желілік файлдар, интернет (тарих, география, әлеуметтік ғылымдар бойынша негізгі анықтамалық сайттар каталогі).

5 «Дүниетану» пәнін оқытуда қолданылатын педагогикалық әдіс-тәсілдер
  Жалпы білім беретін мектептер оқу үдерісінде білім алуды қалай үйрену керектігін білетін, дербес, ынталы, қызығушылығы жоғары, сенімді, жауапты, талдау жасай алатын оқушы тәрбиелейтін қағиданы ұстанады. 
  Мұғалімдер оқушылардың бойында бұл қасиеттерді әртүрлі педагогикалық ұстанымдар арқылы қалыптастырады және дамытады деп күтілуде. Олардың ішіне мыналар кіреді: 

• оқушылар және оқушы мен мұғалім арасында  сенім қалыптастыру;
• оқушының жеке пікірін тыңдау, олардың бұрын меңгерген білімдері мен түсініктерін қолданудың маңыздылығын түсіну;
• оқушыларды мұқият іріктелген тапсырмалар мен  іс-әрекет түрлерінің көмегімен ынталандыру және дамыта оқыту;
• модельдеу және таныстыру стратегияларының проблемаларын оқушыларға түсінікті жолмен шешу;
• оқытуды оқушылардың білімдерін бағалау арқылы қолдау;
• оқушылардың зерттеу әдіс-тәсілдеріне негізделген белсенді оқуын марапаттау;
• оқушылардың сыни тұрғыдан ойлау дағдыларын дамыту;
• бүкіл сынып қызметін, жеке және бірлескен жұмыс істеуді үйлестіріп қолдану;
• жеке және топтық іс-әрекет арқылы барлық сынып оқушыларының жұмысын ұйымдастыру.

«Дүниетану» пәнін оқыту үдерісінде төмендегідей стратегияларды қолдану ұсынылады: 

• оқушылардың қызығушылығын тудыратын, өзара қарым-қатынас дағдыларының қалыптасуына негізделетін, дәлелдеу, өзіндік пікір, оқу және зерттеу нәтижесінде шешілетін проблемалық сұрақтар арқылы мотивациясын дамыту;
• оқушының жеке қабілеті және қызығушылығын есепке ала отырып сараланған тапсырмаларды пайдалану; 
• нақты тақырып бойынша миға шабуыл ұйымдастыру (проблеманы анықтайды, жеке пікірін ұсынады, пікірді сыныпта талдап, талқылап, шешімнің дұрыс нұсқасын қабылдайды); сахналық қойылымдар, рольдік ойындар арқылы   белсенді оқыту;
• оқушылардың білімін, түсінігін дамыту және пайдалану үшін ақпараттық құралдарды (бейне және т.б. көру) қолдану; сабақ үстінде барлық оқушылардың белсенді қатысуы талап етілетін проблемалық сұрақтар мен мәселелерді талқылау және пікірталастыру; 
• берілген критерийлерге сәйкес оқушылардың оқу процесіне қатысуын, өзара және өзін-өзі бағалауын қолдану;
• пәндік-тақырыптық сұрақтарды, тарихи оқиғаларды немесе тұлғаларды зерттеу үшін жеке және топтық жұмыстар ұйымдастыру.

Оқушылардың тілдік дағдыларын дамытуда үш тілді оқытуды қолдау
Жалпы білім беретін мектептердің мұғалімдері оқушылардың тілдік дағдыларын дамытуына көмектесе отырып, үштілділік саясатының енгізілуін қолдауы қажет. Пәнді меңгерту мақсатында мұғалімдер белгіленген пәнге сай оқушылардың «ғылыми тілін» дамытады. Бұл өз кезегінде әр сабаққа арналған тілдік мақсаттарды қамтиды. Мысалы, оқушылар Қазақстанның ауа райының ерекшеліктерін сипаттай алады. Пән мұғалімдері оқушылардың ғылыми тілді қолдануына назар аударуы және олардың тілді меңгерудегі жетістіктерін бағалауына көмек көрсетуі тиіс. 
Сонымен қатар, оқушылардың ғылыми тілін қалыптастыру мақсатында мұғалім жүйелі түрде тілдік қолдау көрсетіп отыру керек, диалогте және жазба тілде қолдануға болатын тиімді тіркестерді беру арқылы.

6 Түрлі мәдениеттер мен көзқарастарға құрмет сезімін қалыптастыру

Түрлі мәдениеттер мен көзқарастарға құрмет сезімін қалыптастыру жеке тұлғалық, тұлғааралық және мәдениетаралық құзыреттіліктерді қажет етеді. Бұл құзыреттіліктер оқушылардың әлеуметтік және кәсіби орталарда, көпмәдениетті қоғамда тиімді әрі конструктивті әрекет етуіне мүмкіндік береді.
Дүниетану бағдарламасында оған жатады:

• тұлғааралық құзыреттілікті дамытуға мүмкіндік беретін  өзара ынтымақтастық пен тыңдауға  бағытталған жұптық, топтық жұмыстарды қолдану; 
• түрлі ұлт өкілдері оқушыларынан тұратын топтар, жұптар құру (мысалы, қазақтілді және орыстілді оқушылардан);
• өзге адамның пікіріне,  дәлелдеулеріне назар аудару және құрметтей білу;
• «Дүниетану» пәні тақырыптарына сәйкес сұрақтарды талқылау және диалог құру. 

7 Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану құзыреттiлiгі

Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану құзыреттілігі оқушылардың жұмыс барысында, бос уақыттарында және коммуникацияда сенімді және шығармашылықпен қолдана білуін қамтамасыз етеді. Бұл құзыреттілік АКТ-ның негізгі дағдылары арқылы қалыптасады.   
Оқушылар өздерінің АКТ-ны қолдану дағдыларын барлық пәндерге арналған білім беру бағдарламаларын меңгеру барысында дамытады. Яғни, АКТ-ны пайдалана отырып ақпаратты табу, құру, мәліметтер мен ой түйіндерімен бөлісе және алмаса отырып құрал-жабдықтар мен қосымшалардың кең ауқымын пайдалану арқылы өз жұмысын бағалайды  және жетілдіреді.
Бұл «Дүниетану» пәні бағдарламасында төмендегідей жұмыс түрлері арқылы жүзеге асырылады: 

• БАҚ және мультимедиялық құралдарды пайдалану;
• дерекқордан және интернеттен ақпаратты  іздеу; 
• сандық, интернет жүйелері арқылы алынған ақпараттарды таңдап, өңдеу және оның нақтылығын, сенімділігін, құндылығын бағалай алу;
• сандық, мәтіндік және визуалдық ақпаратпен және дерекқормен, оның ішінде гиперсілтемелерді, электрондық кестелерді, графикалық және басқа қосымшаларды пайдаланып жұмыс істеу арқылы мәліметті жүйелеу; қолдану; заңдылықтар мен тенденцияларды зерттеу; модельдер мен модельдеуді пайдалану мүмкіндіктерін зерделеу, сонымен қатар жылжымайтын және қозғалыстағы бейнелерді, дыбыстарды және мәтіндерді мультимедиалық таныстырылымдар құру үшін біріктіру;
• басқа нұсқаларды зерделеуде, нақтылауда және нәтижелерді жақсартуда сандық ақпараттың икемділігін толығымен пайдалану;
• электрондық байланысқа, он-лайн форумдарға, виртуалдық оқыту орталарына қатысу арқылы, басқа оқушылармен және мұғалімдермен әртүрлі байланыс арнасы бойынша ынтымақтастықта болып қарым-қатынас жасау және ақпарат алмасу; 
• интерактивті тақтаны белсенді оқытуға техникалық қолдау көрсету мақсатында қолдану;
• аяқталған жұмысты мектеп шеңберінде және өзге орталарда мультимедиялық таныстыру.

8 Оқушылардың коммуникативтік дағдыларын дамыту

Жалпы білім беретін мектептердің Білім беру бағдарламалары мақсаттарының бірі - түрлі әлеуметтік топтармен тиімді тіл табысуға қабілетті азаматтарды тәрбиелеу. Бұл мақсатқа жету үшін қажетті дағдылардың дамытылуы - түрлі формадағы қарым-қатынасты бағалайтын әрі қолдайтын, оқушының өз пікірі мен көзқарасын сенімді түрде білдіре алатын ортаның көмегі мен ынталандыруы арқылы жүзеге асырылады. 
Оқу үдерісінде оқушылардың коммуникативтік, сыныптастарымен, мұғалімдермен және көпшілікпен ауызша және жазбаша қарым-қатынаста әртүрлі ақпарат құралдарын пайдалана отырып, пәндік ғылыми тілді сауатты түрде қолдана білу дағдылары дамытылады. 
Ауызша сөйлеуді дамыту мақсатында  жұппен үлкен және кіші топтарда сыныппен жұмыста қарым-қатынас жасаудың құралы ретінде диалог талқылау, пікірталас өз пікірін айту.
«Дүниетану» пәнінде оқушылардың айтылым және тыңдалым дағдыларын дамытуға мүмкіндік беретін тапсырмалар:

• «Менің Отаным» тақырыбы бойынша пікірталасқа қатысу: сұрақтарды зерделеу, өз пікірін айту, басқалардың пікірін тыңдау, сұрақ-жауап, гипотеза ұсыну, қорытынды жасау және қорытындыларымен таныстыру;
• рөлдік ойындарға,  диалогқа, талқылауға және пікірталас пен қойылымдарға қатысу; 
• жұппен, шағын топтарда  мәселелерді шешу тапсырмалары барысында тарихи, географиялық және әлеуметтік ғылымдар бойынша дереккөздермен диалог құру және талқылау;
• өз ой-пікір қорытындыларын сыныпта, топта  таныстыру, аудитория алдында сенімді түрде сөйлей білу қабілетін дамытады.

«Дүниетану» пәнінде оқушылардың оқылым дағдыларын дамытуға мүмкіндік беретін тапсырмалар:

• дереккөздермен жұмыс істеу, мысалы: нақты тарихи тақырыптар бойынша ақпарат жинау;
• пән бойынша қойылған сұраққа жауап беру үшін әдебиетпен жұмыс (әңгімелер, ертегілер, аңыздар, өлең-тақпақтар, пьесалар, публицистика мен повестер);
• сұрақтарға жауап іздеу үшін интернет-ресурстарымен және бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмыс істеу;
• берілген тақырып бойынша түсінігі мен білімін тереңдету үшін күрделі және қиын мәтіндермен қалай жұмыс істеу керектігін үйрену;
• дереккөздердің қорытындылар алудағы маңыздылығын бағалау үшін олардың 
• шығу тектерін және сенімділігін айқындау критерийлерін қолдану.

«Дүниетану» пәнінде оқушылардың жазылым дағдыларын дамытуға мүмкіндік беретін тапсырмалар:
Жеке және бірлескен модельдеу, таныстырулар барысында көркем немесе ғылыми-танымдық жанрды меңгеру және қолдану;

• жазба жұмыстарына қойылатын талаптарды қолдану;
• нақты жанр шеңберіндегі жазбаша жұмыстың түпкілікті нұсқасын көркем және ғылыми-танымдық, көпшілік  жанрлардың төмендегі көрсетілген кең спектріне сүйене отырып әзірлеу:
• хикаялар;
• әңгімелер;
• есеп берулер;
• баяндамалар;
• эссе;
• өлең.

Бұл жанрлар мультимодальдық және мультимедиалық түрде орындалып, көпшілікке ұсынуға болады.
9 Оқушылардың оқу жетістігін бағалау туралы

«Дүниетану» пәнін оқып үйренудің нәтижелерін бағалау критериалды бағалау  жүйесін қолданумен жүзеге асырылады. 
Критериалды бағалау – нақты анықталған, ұжымдасып жасалған критерийлермен оқушылардың оқудағы жетістіктерін салыстыруға негізделген және (оқушылар, мектеп әкімшілігі, педагогикалық қызметкерлер, ата-аналар және басқа заңды өкілдер) және оқушылардың оқу-танымдық қабілеттерін қалыптастыруға көмектесетін бастауыш білім бері мазмұны мен мақсаттарына сәйкес келетін бағалау үрдісі.  
Критериалды бағалау білім беру, оқыту және бағалаумен тығыз байланысқа негізделген. Оның нәтижелері білім беру үрдісін тиімді ұйымдастыру үшін пайдаланылады. 
Бастауыш мектептегі критериалды бағалау жүйесі қалыптастырушы бағалау (ҚБ) және ішкі жиынтық бағалауды (ІЖБ) қамтиды. 
Қалыптастырушы бағалау -  бұл оқушылардың жаңа материалды меңгеру кезеңде тапсырманы орындау мен оқу мақсаттарына қаншалықты дұрыс жеткендігін түсінуге мүмкіндік беретін және күнделікті сабақта және/немесе үйде   жұмыс жасау дағдылары мен білімдерінің ағымдағы меңгеру деңгейін анықтайтын және оқу барысында мұғалім мен оқушы арасындағы жедел өзара байланысты жүзеге асыратын бағалау.
Ішкі жиынтық бағалау – оқушылардың оқу тоқсанын аяқау бойынша оқу бағдарламасының бөлімдерін меңгерудегі дағдаларының қалыптасыуы және меңгерген білімдерінің деңгейін анықтайтын бағалау. Ішкі жиынтық бағалау мектеп мұғалімдері тарапынан жүзеге асырылады.
Оқушылардың жас ерекшелігіне сәйкес 1-сыныпта тек қалыптастырушы бағалау түрі қолданылады. Тоқсандық баға 3-4  тоқсанда қойылады. 1-сыныптың жылдық бағасы қалыптастастырушы бағалаудың қорытындысы негізінде қойылады.
2-сыныпта ішкі жиынтық бағалау енгізіледі. Тоқсандық баға 1-4 тоқсан кезінде қалыптастырушы бағалау нәтижесі бойынша қойылады. Ішкі жиынтық бағалау жыл соңында бір рет өткізіледі және жылдық баға қалыптастырушы мен ішкі жиынтық бағалаудың белгілі  пайыздық үлесіне байланысты қойылады. 
3-4 сыныптарда оқу үлгерімінің нәтижесі келесі түрде беріледі:

• тоқсандық баға – қалыптастырушы және тоқсандық ішкі жиынтық бағалаудың нәтижелері белгілі бір пайыздық көрсеткіште енгізілген әр тоқсанның соңындағы баға. 
• жылдық баға – төрт тоқсандағы қалыптастырушы және ішкі жиынтық бағалау нәтижелері белгілі бір пайыздық көрсеткіште енгізілген оқу жылының соңындағы баға. 

 II «Дүниетану» пәнінің мазмұны және оқу мақсаттарының жүйесі

1 «Дүниетану» пәнінің мазмұны

Пән бойынша білім мазмұны оқу бөлімдері бойынша ұйымдастырылған. Оқу бөлімдері әрі қарай жинақталған білім, түсінік және дағдыларды қалыптастыру мақсаттарын көздейтін бөлімшелерден тұрады. Оқу мақсаттары әр бөлімше ішінде сабақтастықты айқындайды. Оқу мақсаттары мұғалімге жұмысын жоспарлауға, оқушылардың жетістіктерін бағалауға және оларға оқытудың келесі кезеңдері туралы ақпарат беруге мүмкіндік береді. 

№	Бөлім	Тақырып
1	Мен және қоғам	1.1 Өзім және отбасым
		1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы
		1.3 Менің атамекенім
		1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік
		1.5 Құқық пен жауапкершілік
		1.6 Мерекелер
2	Елімнің табиғаты	2.1 Жергілікті жерде бағдарлану
		2.2 Климат және ауа-райы
		2.3 Табиғат жағдайлары және олардың әсері
		2.4 Туризм
3	Тарих беттерінен	3.1 Ежелгі мәдениеттер мен өркениеттер
		3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары
		3.3 Қазақстан тарихындағы аңызды оқиғалар
		3.4 Атақты тарихи тұлғалар мен өнер қайреткерлері
		3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік

Бағдарламада оқу мақсаттарын тиімді қолдану және мониторинг жасау үшін   кодтық белгілеу енгізілді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сан бөлімше ретін, төртінші сан оқу мақсатының реттік номерін көрсетеді. Мысалы, 1.2.1.4. кодында «1» - сынып, «2.1»  - екінші бөлімнің бірінші бөлімшесі, «4» - оқу мақсатының реттік саны.
 2 Оқу мақсаттарының жүйесі
1 Мен және қоғам

Тақырып	1 -сынып	2 -сынып	3-сынып	4-сынып
1.1 Отбасым	1.1.1.1 Түрлі дереккөздерді зерттей отырып, «Отбасы» ұғымын түсіну және мәнін түсіндіру; 1.1.1.2 Отбасындағы өзге мүшелерге қатысты өзінің туыстық байланыстар жүйесіндегі орнын анықтау	2.1.1.1 Отбасылық мұрағат негізінде отбасы мүшелерінің ауызша портретін құру	3.1.1.1. Түрлі дереккөздерді талдау негізінде отбасы мүшелерінің арасындағы туыстық дәрежесін түсіндіру; 3.1.1.2 Отбасылық шежіре  құру	4.1.1.1. Түрлі дереккөздерді талдау негізінде отбасының қоғам өміріндегі маңызын түсіндіру
	1.1.1.3 Отбасы мүшелерінің арасындағы қамқор қарым-қатынастың маңызын түсіндіріп, мысалдар келтіру	2.1.1.2 Мысалдар келтіре отырып, өз отбасындағы әдеп нормаларын түсіндіру 2.1.1.3 Түрлі дереккөздерді зерттеу арқылы жалпыға ортақ әдеп нормаларын анықтау	3.1.1.3 Өз отбасының құндылықтарын анықтау 3.1.1.4 Жалпыға ортақ отбасылық құндылықтарды анықтау	4.1.1.2 Өз бақылаулары мен зерттеулері негізінде отбасы мүшелерінің функционалдық рөлін түсіндіру
	1.1.1.4 Тауар-ақша қатынасының қарапайым түрлерін білу 1.1.1.5 Тұтыну заттарына деген өз қажеттіліктерінің құрылымын, олардың қайдан келетінін     анықтау	2.1.1.4 Бақылау мен сұрақ-жауап арқылы тұтыну заттарына деген отбасы қажеттіліктерінің құрылымын, олардың қайдан келетінін білу	3.1.1.5 Шығындарын жоспарлау және негіздеу  3.1.1.6 Отбасы бюджетінің негізгі түрлерін талдау	4.1.1.3 Отбасы бюджетін оңтайландыру жолдарын ұсыну
1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	1.1.2.1 Мектептің адам өміріндегі маңыздылығын түсіндіру	2.1.2.1 Мектептегі оқу және оқудан тыс әрекет түрлерін біліп, түсіндіру
	1.1.2.2 Мектептегі функционалдық аймақтардың арналымын және орналасқан жерін білу	2.1.2.2 Мектеп қоғамдастығының құрылымын және оның мүшелерінің атқаратын қызметін білу
	1.1.2.3 Мектептегі мінез-құлық ережелерін және олардың мағынасын баяндау 1.1.2.4 Күн тәртібін сақтау маңызын түсіндіру және күн тәртібін құру 1.1.2.5 Тәулік бөліктері мен апта күндерінің атауларын білу және қолдану
	1.1.2.6 Өзін мектеп оқушысы және сынып ұжымының мүшесі ретінде сипаттау	2.1.2.3 Мектеп қоғамдастығындағы ұжымдық, топтық және тұлғааралық мінез-құлық нормаларын білу және түсіндіру 2.1.2.4 Өз сыныбына сипаттама беру	3.1.2.1 Қоғамда қабылданған мінез-құлықтың әдеп нормаларын білу және түсіндіру 3.1.2.2 Өз тәжірибесінен мысал келтіре отырып, адамдар арасындағы достықтың қажеттілігін және маңыздылығын дәлелдеу
1.3 Менің атамекенім	1.1.3.1 Өзі тұратын елді мекеннің географиялық орналасқан жерін қарапайым түрде сипаттау, өз мекенжайын білу	2.1.3.1 Өз зерттеулеріне сүйене отырып, аймағының көрнекі жерлерін сипаттау және бейнелеу	3.1.3.1 Елді мекендерді кейбір белгілеріне қарап ажырату (тип, көлемі, қызметі)	4.1.3.1 Түрлі дәрежедегі әкімшілік-аумақтық бірліктерді (округ, аудан, облыс) ажырату
	1.1.3.2 Өзі тұратын елді мекеннің басты көшесін, ғимараттарын және көрнекі жерлерін сипаттау	2.1.3.2 Қазақстан картасынан өз облысын, ірі өзендерін, қалалар мен жолдарды көрсету	3.1.3.2 Қала мен ауылдың байланысын зерттеу, мысалдар келтіру	4.1.3.2 Түрлі дереккөздерге негізделе отырып,  өз аймағының экономикалық қызмет атқаратын субъектілеріне қарапайым сипаттама беру
1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	1.1.4.1 Жеке бас гигиенасын сақтау маңыздылығын дәлелді түрде түсіндіру
	1.1.4.2 Тамақтану режимін сақтау қажеттілігін түсіндіру	2.1.4.1 Түрлі дереккөздер мен өзіндік зерттеулер негізінде пайдалы және зиянды тағамдардың арасындағы айырмашылықтарды анықтау
	1.1.4.3 Үй мен мектеп арасындағы қауіпсіз маршрут жоспарын құру	2.1.4.2 Оқу, ойын әрекеті кезіндегі, күнделікті жағдаяттардағы (үйде, қоғамдық орындарда, көшеде, табиғатта) қауіпсіз мінез-құлық ережелерін білу және түсіндіру	3.1.4.1 Электр аспаптарын пайдалану ережелерін білу және графикалық түрде көрсету
	1.1.4.4 Жолдағы мінез-құлық ережелерін, жаяу жүргіншілердің қозғалысын реттейтін жол белігілерінің мәнін білу	2.1.4.3 Көлік түрлерін, олардың арналымын ажырату 2.1.4.4 Қоғамдық көліктегі мінез-құлық ережелерін білу
	1.1.4.5 Шұғыл көмек қызметтеріне хабарласу нөмірін білу		3.1.4.2 Спорт түрлерін білу, спорттың қандай да бір түрімен айналысу үшін қажетті бастапқы белгілерді анықтау	4.1.4.1 Спорттың әр түрлеріндегі жарақаттану себептерін зерттеу 4.1.4.2 Спорттың әр түрлеріндегі жарақаттану қаупін азайту және алдын алу әдістерін ұсыну
			3.1.4.3 Түрлі дереккөздер негізінде табиғи ортадағы қауіп-қатерлерді анықтау және бағалау 3.1.4.4 Өзінің табиғи ортадағы қауіпсіздігін жоспарлау	4.1.4.3 Түрлі дереккөздер негізінде жасанды ортадағы қауіп-қатерлерді анықтау және бағалау 4.1.4.4 Өзінің жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлау
1.5 Құқық және жауапкершілік		2.1.5.1 «Құқық» және «Жауапкершілік» ұғымдарын білу, өз өмірінен мысалдар келтіру	3.1.5.1 «Конституция» ұғымын білу	4.1.5.1 Конституцияның қоғам өміріндегі маңызы туралы қарапайым қорытындылар жасау 4.1.5.2 Қазақстан Республикасының жас азаматы ретіндегі өз құқықтары мен жауапкершіліктерін білу
1.6 Мерекелер	1.1.6.1 Отбасылық мерекелердің бірін сипаттау	2.1.6.1 ҚР жекелеген ұлттық және мемлекеттік мерекелерін білу және мәнін түсіндіру (таңдау бойынша): Наурыз мейрамы, ҚР Тәуелсіздік күні	3.1.6.1 Зерттеулер негізінде Қазақстан халықтарының ұлттық мерекелерін білу және мәнін түсіндіру	4.1.6.1 Зерттеулер негізінде кәсіби мерекелердің тарихын білу және түсіндіру

2 Елімнің табиғаты

Тақырып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
2.1 Жергілікті жерде бағдарлану	1.2.1.1 Көкжиек тұстарын және оларды анықтау әдістерін білу	2.2.1.1. Астрономиялық және жергілікті белгілер бойынша бағдарлану әдістерін білу
			3.2.1.1 Жоспардың арналымын, масштаб және қарапайым шартты белгілерді білу  3.2.1.2 Масштабты сақтап, шартты белгілерді пайдалана отырып, жергілікті жердің жоспарын құра білу	4.2.1.1 Глобус пен карталардың арналымын білу, олардан негізгі нысандарды көрсете білу  4.2.1.2 Глобус пен картадан параллельдерді, меридиандарды, экваторды көрсете білу 4.2.1.3 Шартты белгілеулерді пайдалана отырып, жалпы географиялық оқу карталарын оқу  4.2.1.4 Картадан өз өңірінің және Қазақстанның аумағын көрсету
	1.2.1.2 Табиғаттағы мінез-құлық ережелерін білу және түсіндіру
2.2 Климат және ауа-райы	1.2.2.1 Ауа-райының адамға және оның іс-әрекетіне әсерін анықтау	2.2.2.1 Ауа-райының адамдардың өмірі мен шаруашылық іс-әрекетіне оңды және теріс әсерлерінің сипаттамаларын анықтау	3.2.2.1 Жердегі климаттың негізгі типтерінің сипаттамаларын анықтау  3.2.2.2 Қолайсыз ауа-райы климаттық жағдайлардағы мінез-құлық ережелерін білу	4.2.2.1 Климаттың адамзат дамуына әсерін талдау
2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	1.2.3.1Жыл мезгілдерінің бос уақыттағы іс-әрекеттің түрлерімен айналысудағы артықшылықтары мен кемшіліктері	2.2.3.1 Ірі табиғи нысандардың (тау, жазық, көлдер мен өзендер) шаруашылық маңызын анықтау 2.2.3.2 Зерттеу негізінде өз өңіріндегі табиғи жағдайлардың (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары) оңды және теріс жақтарын анықтау	3.2.3.1 Адамдардың табиғи жағдайларға байланысты орналасуын түсіндіру  (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары)	4.2.3.1 Өз өңіріндегі және Қазақстан аймақтарындағы адамдардың табиғи жағдайларға (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары) байланысты шаруашылық іс-әрекетін түсіндіру
		2.2.3.3 Табиғаттың қолайсыз және қауіпті құбылыстарын білу және жіктеу	3.2.3.2 Геологиялық және табиғи-климаттық апаттар туындаған жағдайдағы мінез-құлық ережелерін білу	4.2.3.2 Зерттеу негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындауы ықтималдылығын болжау
2.4 Туризм	1.2.4.1 «Туризм» және «турист» ұғымдарын білу 1.2.4.2 Туризмнің негізгі мақсаттарын атау	2.2.4.1 Туризмнің негізгі түрлерін мақсаттары бойынша жіктеу  2.2.4.2 Зерттеу негізінде Қазақстанда түризмнің алуан түрін дамыту үшін нысандарды анықтау  2.2.4.3 Туристік нысандардың ерекшеліктерін сипаттау	3.2.4.1 Жарнамалық-ақпараттық өнімдерде қазақстандық туристік нысанның тартымдылығын негіздеу 3.2.4.2 Қазақстанның барынша тартымды туристік нысандарының рейтингін жасау	4.2.4.1 Ақпараттың қолжетімді көздерін (интернет, кітаптар, БАҚ) пайдалана отырып, Қазақстан мен Астана бойынша туристік маршрут құру

3 Тарих беттерінен

Тақырып	1-сынып	2-сынып	3-сынып	4-сынып
3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	1.3.1.1 Көрнекі материалдарды зерделеу арқылы ежелгі адамдардың өмірі туралы айту	2.3.1.1 Дереккөздерді пайдалана отырып, тұтынушы және өндіруші шаруашылық арасындағы айырмашылықты білу және түсіну	3.3.1.1 Бұрынғы адамдардың көшпелі және отырықшы өмір салттарының ерекшеліктерін түсіну	4.3.1.1 Зерттеулер негізінде түрлі тарихи кезеңдердегі технологиялық прогресс деңгейін анықтау
	1.3.1.2 Көне заманның ең белгілі тарихи ескерткіштері туралы әңгімелеу	2.3.1.2 Дереккөздерді зерделеу арқылы көне қалалар мен ескерткіштерді сипаттау	3.3.1.2 Тарих және мәдениет ескерткіштерін сақтау маңыздылығын білу және түсіну	4.3.1.2 Тарихи мұражайлардың рөлі мен мәнін түсіну  4.3.1.3 Тарихи мұражай құру бойынша өз жобасын ұсыну
3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	1.3.2.1 Материалдарды зерделеу арқылы сақтардың өмір салтын және сақтар дәуірінің жекелеген ескерткіштерін сипаттау	2.3.2.1 Материалдарды зерделеу арқылы ғұндардың өмір салтын және ғұн дәуірінің жекелеген ескерткіштерін сипаттау 2.3.2.2 Сақтар мен ғұндар арасындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтарды анықтау	3.3.2.1 Материалдарды зерделеу арқылы түркілердің өмір салтын және түркі дәуірінің жекелеген ескерткіштерін сипаттау 3.3.2.2 Ғұндар мен түркілер арасындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтарды анықтау	4.3.2.1 Қазақ елінің шығу тарихы туралы түрлі дереккөз ақпараттарын жалпылау  4.3.2.2 Сақтар, ғұндар, түркілер және қазақтар арасындағы байланысты графикалық түрде бейнелеу
3.3 Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар	1.3.3.1 Қазақстан аумағындағы көне жазу туралы білу 1.3.3.2 Түрлі материалдарды, әдістер мен құралдарды пайдалана отырып, көне жазуларды сипаттау және бейнелеу	2.3.3.1 Ботай мәдениетінің ерекшеліктерін сипаттау	3.3.3.1 Қазақ хандығының пайда болу себептерін түсіндіру	4.3.3.1 Қазақстанның ХХ ғасырдағы жетістіктерін білу және түсіндіру (мәдениет, ғылым, білім, экономика)
3.4 Көрнекті тарихи тұлғалар және мәдениет қайраткерлері	1.3.4.1 Дереккөздерді зерделеу арқылы Томирис туралы тарихты әңгімелеу	2.3.4.1 Әл-Фарабидің ғылым дамуындағы рөлі туралы қарапайым қорытындылар жасау	3.3.4.1 Хандардың, батырлар мен билердің негізгі сипаттамаларын білу және рөлін түсіндіру (тарихи мысалдар бойынша) 3.3.4.2 Қазақстан тәуелсіздігі үшін күрескен адамдарды білу және шығармашылықпен таныстыру (тарихи мысалдар бойынша)	4.3.4.1 Өмірбаяндық мәліметтерге сүйене отырып, көрнекі мәдениет, білім, ғылым, мамандық қайраткерлерінің өмірі туралы әңгіме құрау
3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	1.3.5.1 Қазақстан Республикасының рәміздерін өзге елдердің рәміздерінен ажырату	2.3.5.1 ҚР мемлекеттік рәміздерінің мәнін түсіндіру  2.3.5.2 Бақылаулар негізінде ҚР мемлекеттік рәміздерінің қолданылу саласын анықтау	3.3.5.1 Қазақстанның бейресми рәміздерін білу және мәнін түсіндіру (Алтын адам, Бәйтерек, «Мәңгілік ел» триумф аркасы, т.б.)	4.3.5.1 Зерттеулер негізінде «Қазақстан» атауымен байланысты мағыналық ассоциациялар қатарын ұсыну (ұлттық брендті ілгерілету)
	1.3.5.2 Тәуелсіз мемлекеттің негізгі белгілерін білу  1.3.5.3 Қазақстан астанасы туралы шығармашылық жұмыстарды таныстыру	2.3.5.3 Қазақстан халықтарының достығын түсіну және мәнін түсіндіру	3.3.5.2 Тұлғаның, отбасының, қоғам мен мемлекеттің дамуындағы еңбектің рөлін түсіну және анықтау	4.3.5.2 Қазақстанның әлемдік оқиғалардағы рөлін білу және түсіндіру  4.3.5.3 Қазақстан аумағында жүргізілетін әлемдік ауқымдағы оқиғалар туралы білу

 3 Ұзақ мерзімді жоспар
1-сынып

Ортақ тақырып	Бағдарлама бөлімдеріне сілтеме	Оқу мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	1.1.2.6 Өзін мектеп оқушысы және сынып ұжымының мүшесі ретінде сипаттау
	1.1 Отбасым	1.1.1.5 Тұтыну заттарына деген өз қажеттіліктерінің құрылымын, олардың қайдан келетінін  анықтау
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	1.1.4.1 Жеке бас гигиенасын сақтау маңыздылығын дәлелді түрде түсіндіру
		1.1.4.2 Тамақтану режимін сақтау қажеттілігін түсіндіру
		1.1.4.5 Шұғыл көмек қызметтеріне хабарласу нөмірін білу
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	1.1.4.3 Үй мен мектеп арасындағы қауіпсіз маршрут жоспарын құру
Менің мектебім	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	1.1.2.1 Мектептің адам өміріндегі маңыздылығын түсіндіру
		1.1.2.6 Өзін мектеп оқушысы және сынып ұжымының мүшесі ретінде сипаттау
		1.1.2.3 Мектептегі мінез-құлық ережелерін және олардың мағынасын баяндау
		1.1.2.2 Мектептегі функционалдық аймақтардың арналымын және орналасқан жерін білу
		1.1.2.5 Тәулік бөліктері мен апта күндерінің атауларын білу және қолдану
2-тоқсан
Менің отбасым және достарым	1.1 Отбасым	1.1.1.1 Түрлі дереккөздерді зерттей отырып, «Отбасы» ұғымын түсіну және мәнін түсіндіру
		1.1.1.2 Отбасындағы өзге мүшелерге қатысты өзінің туыстық байланыстар жүйесіндегі орнын анықтау
		1.1.1.3 Отбасы мүшелерінің арасындағы қамқор қарым-қатынастың маңызын түсіндіріп, мысалдар келтіру
	1.6 Мерекелер	1.1.6.1 Отбасылық мерекелердің бірін сипаттау
Бізді қоршаған орта	1.3 Менің кіші Отаным	1.1.3.1 Өзі тұратын елді мекеннің географиялық орналасқан жерін қарапайым түрде сипаттау, өз мекенжайын білу
		1.1.3.2 Өзі тұратын елді мекеннің басты көшесін, ғимараттарын және көрнекі жерлерін сипаттау
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	1.1.4.4 Жолдағы мінез-құлық ережелерін, жаяу жүргіншілердің қозғалысын реттейтін жол белгілерінің мәнін білу
	2.1 Жергілікті жерде бағдарлану	1.2.1.1 Көкжиек тұстарын және оларды анықтау әдістерін білу
	2.2 Климат және ауа-райы	1.2.2.1 Ауа-райының адамға және оның іс-әрекетіне әсерін анықтау
3-тоқсан
Саяхат	2.4 Туризм	1.2.4.1 «Туризм» және «турист» ұғымдарын білу
		1.2.4.2 Туризмнің негізгі мақсаттарын атау
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	1.3.1.2 Көне заманның ең белгілі тарихи ескерткіштері туралы әңгімелеу   1.3.1.1 Көрнекі материалдарды зерделеу арқылы ежелгі адамдардың өмірі туралы айту
	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	1.3.2.1 Материалдарды зерделеу арқылы сақтардың өмір салтын және сақтар дәуірінің жекелеген ескерткіштерін сипаттау
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	1.3.5.3 Қазақстан астанасы туралы шығармашылық жұмыстарды таныстыру  1.3.5.2 Тәуелсіз мемлекеттің негізгі белгілерін білу
Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті
	3.4 Көрнекті тарихи тұлғалар және мәдениет қайраткерлері	1.3.4.1 Дереккөздерді зерделеу арқылы Томирис туралы тарихты әңгімелеу
	3.3 Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар	1.3.3.1 Қазақстан аумағындағы көне жазу туралы білу
		1.3.3.2 Түрлі материалдарды, әдістер мен құралдарды пайдалана отырып, көне жазуларды сипаттау және бейнелеу
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	1.3.5.1 Қазақстан Республикасының рәміздерін өзге елдердің рәміздерінен ажырату
		1.3.5.3 Қазақстан астанасы туралы шығармашылық жұмыстарды таныстыру
4-тоқсан
Тағам және сусын	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	1.1.4.1 Жеке бас гигиенасын сақтау маңыздылығын дәлелді түрде түсіндіру
		1.1.4.2 Тамақтану режимін сақтау қажеттілігін түсіндіру
	2.4 Туризм	1.2.4.2 Туризмнің негізгі мақсаттарын атау
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	1.3.1.1 Көрнекі материалдарды зерделеу арқылы ежелгі адамдардың өмірі туралы айту
	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	1.3.2.1 Материалдарды зерделеу арқылы сақтардың өмір салтын және сақтар дәуірінің жекелеген ескерткіштерін сипаттау
	1.1 Отбасым	1.1.1.5 Тұтыну заттарына деген өз қажеттіліктерінің құрылымын, олардың қайдан келетінін     анықтау
Тәні саудың – жаны сау	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	1.1.2.4 Күн тәртібін сақтау маңызын түсіндіру және күн тәртібін құру
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	1.1.4.1 Жеке бас гигиенасын сақтау маңыздылығын дәлелді түрде түсіндіру
		1.1.4.2 Тамақтану режимін сақтау қажеттілігін түсіндіру
		1.1.4.5 Шұғыл көмек қызметтеріне хабарласу нөмірін білу
	2.2 Климат және ауа-райы	1.2.2.1 Ауа-райының адамға және оның іс-әрекетіне әсерін анықтау
	2.4 Туризм	1.2.4.2 Туризмнің негізгі мақсаттарын атау

 2-сынып

Ортақ тақырып	Бағдарлама бөлімдеріне сілтеме	Оқу мақсаттары
1-тоқсан
Өзім туралы Менің отбасым және достарым	1.1 Отбасым	2.1.1.3 Түрлі дереккөздерді зерттеу арқылы жалпыға ортақ әдеп нормаларын анықтау
		2.1.1.1 Отбасылық мұрағат негізінде отбасы мүшелерінің ауызша портретін құру
		2.1.1.2 Мысалдар келтіре отырып, өз отбасындағы әдеп нормаларын түсіндіру
		2.1.1.3 Түрлі дереккөздерді зерттеу арқылы жалпыға ортақ әдеп нормаларын анықтау
		2.1.1.4 Бақылау мен сұрақ-жауап арқылы тұтыну заттарына деген отбасы қажеттіліктерінің құрылымын, олардың қайдан келетінін білу
	1.5 Құқық және жауапкершілік	2.1.5.1 «Құқық» және «Жауапкершілік» ұғымдарын білу, өз өмірінен мысалдар келтіру
2-тоқсан
Менің мектебім	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	2.1.2.1 Мектептегі оқу және оқудан тыс әрекет түрлерін біліп, түсіндіру
		2.1.2.2 Мектеп қоғамдастығының құрылымын және оның мүшелерінің атқаратын қызметін білу
		2.1.2.3 Мектеп қоғамдастығындағы ұжымдық, топтық және тұлғааралық мінез-құлық нормаларын білу және түсіндіру
		2.1.2.4 Өз сыныбына сипаттама беру
Туған өлкем	1.3 Менің кіші Отаным	2.1.3.1 Өз зерттеулеріне сүйене отырып, аймағының көрнекі жерлерін сипаттау және бейнелеу
		2.1.3.2 Қазақстан картасынан өз облысын, ірі өзендерін, қалалар мен жолдарды көрсету
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	2.1.4.3 Көлік түрлерін, олардың арналымын ажырату
		2.1.4.4 Қоғамдық көліктегі мінез-құлық ережелерін білу
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	2.3.5.3 Қазақстан халықтарының достығын түсіну және мәнін түсіндіру
3-тоқсан
Дені саудың – жаны сау	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	2.1.2.1 Мектептегі оқу және оқудан тыс әрекет түрлерін біліп, түсіндіру
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	2.1.4.1 Түрлі дереккөздер мен өзіндік зерттеулер негізінде пайдалы және зиянды тағамдардың арасындағы айырмашылықтарды анықтау
		2.1.4.2 Оқу, ойын әрекеті кезіндегі, күнделікті жағдаяттардағы (үйде, қоғамдық орындарда, көшеде, табиғатта) қауіпсіз мінез-құлық ережелерін білу және түсіндіру
Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті	1.6 Мерекелер	2.1.6.1 ҚР жекелеген ұлттық және мемлекеттік мерекелерін білу және мәнін түсіндіру (таңдау бойынша): Наурыз мейрамы, ҚР Тәуелсіздік күні
		2.3.1.2 Дереккөздерді зерделеу арқылы көне қалалар мен ескерткіштерді сипаттау
	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	2.3.2.1 Материалдарды зерделеу арқылы ғұндардың өмір салтын және ғұн дәуірінің жекелеген ескерткіштерін сипаттау
		2.3.2.2 Сақтар мен ғұндар арасындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтарды анықтау
	3.4 Көрнекті тарихи тұлғалар және мәдениет қайраткерлері	2.3.4.1 Әл-Фарабидің ғылым дамуындағы рөлі туралы қарапайым қорытындылар жасау
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	2.3.5.3 Қазақстан халықтарының достығын түсіну және мәнін түсіндіру
		2.3.5.1 ҚР мемлекеттік рәміздерінің мәнін түсіндіру
		2.3.5.2 Бақылаулар негізінде ҚР мемлекеттік рәміздерінің қолданылу саласын анықтау
4-тоқсан
Қоршаған орта	2.1 Жергілікті жерде бағдарлану	2.2.1.1. Астрономиялық және жергілікті белгілер бойынша бағдарлану әдістерін білу
	2.2 Климат және ауа-райы	2.2.2.1 Ауа-райының адамдардың өмірі мен шаруашылық іс-әрекетіне оңды және теріс әсерлерінің сипаттамаларын анықтау
	2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	2.2.3.1 Ірі табиғи нысандардың (тау, жазық, көлдер мен өзендер) шаруашылық маңызын анықтау
		2.2.3.2 Зерттеу негізінде өз өңіріндегі табиғи жағдайлардың (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары) оңды және теріс жақтарын анықтау
		2.2.3.3 Табиғаттың қолайсыз және қауіпті құбылыстарын білу және жіктеу
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	2.3.1.1 Дереккөздерді пайдалана отырып, тұтынушы және өндіруші шаруашылық арасындағы айырмашылықты білу және түсіну
		2.3.3.1 Ботай мәдениетінің ерекшеліктерін сипаттау
Саяхат	1.3 Менің кіші Отаным	2.1.3.1 Өз зерттеулеріне сүйене отырып, аймағының көрнекі жерлерін сипаттау және бейнелеу
	2.4 Туризм	2.2.4.1 Туризмнің негізгі түрлерін мақсаттары бойынша жіктеу
		2.2.4.2 Зерттеу негізінде Қазақстанда түризмнің алуан түрін дамыту үшін нысандарды анықтау
		2.2.4.3 Туристік нысандардың ерекшеліктерін сипаттау
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	2.3.1.2 Дереккөздерді зерделеу арқылы көне қалалар мен ескерткіштерді сипаттау

 3-сынып

Ортақ тақырып	Бағдарлама бөлімдеріне сілтеме	Оқу мақсатары
1-тоқсан
Тірі табиғат	2.2 Климат және ауа-райы	3.2.2.1 Жердегі климаттың негізгі типтерінің сипаттамаларын анықтау
	2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	3.2.3.1 Адамдардың табиғи жағдайларға байланысты орналасуын түсіндіру  (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары)
	2.2 Климат және ауа-райы	3.2.2.2 Қолайсыз ауа-райы климаттық жағдайлардағы мінез-құлық ережелерін білу
	2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	3.2.3.2 Геологиялық және табиғи-климаттық апаттар туындаған жағдайдағы мінез-құлық ережелерін білу
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	3.1.4.3 Түрлі дереккөздер негізінде табиғи ортадағы қауіп-қатерлерді анықтау және бағалау
		3.1.4.4 Өзінің табиғи ортадағы қауіпсіздігін жоспарлау
	2.1 Жергілікті жерде бағдарлану	3.2.1.1 Жоспардың арналымын, масштаб және қарапайым шартты белгілерді білу
		3.2.1.2 Масштабты сақтап, шартты белгілерді пайдалана отырып, жергілікті жердің жоспарын құра білу
Жақсы деген немене, жаман деген немене? (жарық пен қараңғы)	1.1 Отбасым	3.1.1.3 Өз отбасының құндылықтарын анықтау
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	3.3.5.2 Тұлғаның, отбасының, қоғам мен мемлекеттің дамуындағы еңбектің рөлін түсіну және анықтау
	1.1 Отбасым	3.1.1.5 Шығындарын жоспарлау және негіздеу
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	3.1.2.1 Қоғамда қабылданған мінез-құлықтың әдеп нормаларын білу және түсіндіру
		3.1.2.2 Өз тәжірибесінен мысал келтіре отырып, адамдар арасындағы достықтың қажеттілігін және маңыздылығын дәлелдеу
	1.5 Құқық және жауапкершілік	3.1.5.1 «Конституция» ұғымын білу
2-тоқсан
Уақыт	1.1 Отбасым	3.1.1.1. Түрлі дереккөздерді талдау негізінде отбасы мүшелерінің арасындағы туыстық дәрежесін түсіндіру
		3.1.1.2 Отбасылық шежіре  құру
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	3.1.2.1 Қоғамда қабылданған мінез-құлықтың әдеп нормаларын білу және түсіндіру
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	3.1.4.2 Спорт түрлерін білу, спорттың қандай да бір түрімен айналысу үшін қажетті бастапқы белгілерді анықтау
	1.6 Мерекелер	3.1.6.1 Зерттеулер негізінде Қазақстан халықтарының ұлттық мерекелерін білу және мәнін түсіндіру
	2.2 Климат және ауа-райы	3.2.2.2 Қолайсыз ауа-райы климаттық жағдайлардағы мінез-құлық ережелерін білу
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	3.3.1.1 Бұрынғы адамдардың көшпелі және отырықшы өмір салттарының ерекшеліктерін түсіну
		3.3.1.2 Тарих және мәдениет ескерткіштерін сақтау маңыздылығын білу және түсіну
	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	3.3.2.1 Материалдарды зерделеу арқылы түркілердің өмір салтын және түркі дәуірінің жекелеген ескерткіштерін сипаттау
Ғимараттар	2.2 Климат және ауа-райы	3.2.2.1 Жердегі климаттың негізгі типтерінің сипаттамаларын анықтау
	2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	3.2.3.1 Адамдардың табиғи жағдайларға байланысты орналасуын түсіндіру  (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары)
		3.2.3.2 Геологиялық және табиғи-климаттық апаттар туындаған жағдайдағы мінез-құлық ережелерін білу
	1.3 Менің кіші Отаным	3.1.3.1 Елді мекендерді кейбір белгілеріне қарап ажырату (тип, көлемі, қызметі)
		3.1.3.2 Қала мен ауылдың байланысын зерттеу, мысалдар келтіру
	2.4 Туризм	3.2.4.2 Қазақстанның барынша тартымды туристік нысандарының рейтингін жасау
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	3.3.1.1 Бұрынғы адамдардың көшпелі және отырықшы өмір салттарының ерекшеліктерін түсіну
		3.3.1.2 Тарих және мәдениет ескерткіштерін сақтау маңыздылығын білу және түсіну
	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	3.3.2.1 Материалдарды зерделеу арқылы түркілердің өмір салтын және түркі дәуірінің жекелеген ескерткіштерін сипаттау
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	3.3.5.1 Қазақстанның бейресми рәміздерін білу және мәнін түсіндіру (Алтын адам, Бәйтерек, «Мәңгілік ел» триумф аркасы, т.б.)
	2.1 Жергілікті жерде бағдарлану	3.2.1.1 Жоспардың арналымын, масштаб және қарапайым шартты белгілерді білу
		3.2.1.2 Масштабты сақтап, шартты белгілерді пайдалана отырып, жергілікті жердің жоспарын құра білу
3-тоқсан
Өнер	1.1 Отбасым	3.1.1.3 Өз отбасының құндылықтарын анықтау
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	3.1.4.1 Электр аспаптарын пайдалану ережелерін білу және графикалық түрде көрсету
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	3.3.5.1 Қазақстанның бейресми рәміздерін білу және мәнін түсіндіру (Алтын адам, Бәйтерек, «Мәңгілік ел» триумф аркасы, т.б.)
	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	3.3.2.1 Материалдарды зерделеу арқылы түркілердің өмір салтын және түркі дәуірінің жекелеген ескерткіштерін сипаттау
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	3.3.1.2 Тарих және мәдениет ескерткіштерін сақтау маңыздылығын білу және түсіну
	2.4 Туризм	3.2.4.1 Жарнамалық-ақпараттық өнімдерде қазақстандық туристік нысанның тартымдылығын негіздеу
		3.2.4.2 Қазақстанның барынша тартымды туристік нысандарының рейтингін жасау
Атақты тұлғалар	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	3.3.1.2 Тарих және мәдениет ескерткіштерін сақтау маңыздылығын білу және түсіну
	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	3.3.2.1 Материалдарды зерделеу арқылы түркілердің өмір салтын және түркі дәуірінің жекелеген ескерткіштерін сипаттау
	3.3 Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар	3.3.3.1 Қазақ хандығының пайда болу себептерін түсіндіру
	3.4 Көрнекті тарихи тұлғалар және мәдениет қайраткерлері	3.3.4.1 Хандардың, батырлар мен билердің негізгі сипаттамаларын білу және рөлін түсіндіру (тарихи мысалдар бойынша)
	3.4 Көрнекті тарихи тұлғалар және мәдениет қайраткерлері	3.3.4.2 Қазақстан тәуелсіздігі үшін күрескен адамдарды білу және шығармашылықпен таныстыру (тарихи мысалдар бойынша)
4-тоқсан
Су – тіршілік көзі	1.1 Отбасым	3.1.1.3 Өз отбасының құндылықтарын анықтау
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	3.1.2.1 Қоғамда қабылданған мінез-құлықтың әдеп нормаларын білу және түсіндіру
	2.2 Климат және ауа-райы	3.2.2.1 Жердегі климаттың негізгі типтерінің сипаттамаларын анықтау
	2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	3.2.3.1 Адамдардың табиғи жағдайларға байланысты орналасуын түсіндіру  (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары)
	2.4 Туризм	3.2.4.2 Қазақстанның барынша тартымды туристік нысандарының рейтингін жасау
	2.2 Климат және ауа-райы	3.2.2.2 Қолайсыз ауа-райы климаттық жағдайлардағы мінез-құлық ережелерін білу
	2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	3.2.3.2 Геологиялық және табиғи-климаттық апаттар туындаған жағдайдағы мінез-құлық ережелерін білу
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	3.1.4.3 Түрлі дереккөздер негізінде табиғи ортадағы қауіп-қатерлерді анықтау және бағалау
		3.1.4.4 Өзінің табиғи ортадағы қауіпсіздігін жоспарлау
		3.1.4.1 Электр аспаптарын пайдалану ережелерін білу және графикалық түрде көрсету
	2.1 Жергілікті жерде бағдарлану	3.2.1.1 Жоспардың арналымын, масштаб және қарапайым шартты белгілерді білу
		3.2.1.2 Масштабты сақтап, шартты белгілерді пайдалана отырып, жергілікті жердің жоспарын құра білу
Демалыс мәдениеті. Мерекелер	1.1 Отбасым	3.1.1.3 Өз отбасының құндылықтарын анықтау
	1.2 Мектеп және мектеп қоғамдастығы	3.1.2.1 Қоғамда қабылданған мінез-құлықтың әдеп нормаларын білу және түсіндіру
	1.6 Мерекелер	3.1.6.1 Зерттеулер негізінде Қазақстан халықтарының ұлттық мерекелерін білу және мәнін түсіндіру
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	3.3.1.2 Тарих және мәдениет ескерткіштерін сақтау маңыздылығын білу және түсіну
	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	3.3.2.1 Материалдарды зерделеу арқылы түркілердің өмір салтын және түркі дәуірінің жекелеген ескерткіштерін сипаттау
	1.1 Отбасым	3.1.1.5 Шығындарын жоспарлау және негіздеу
		3.1.1.6 Отбасы бюджетінің негізгі түрлерін талдау
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	3.1.4.2 Спорт түрлерін білу, спорттың қандай да бір түнрімен айналысу үшін қажетті бастапқы белгілерді анықтау

 4-сынып

Ортақ тақырып	Бағдарлама бөлімдеріне сілтеме	Оқу мақсаттары
1-тоқсан
Менің Отаным - Қазақстан	1.3 Менің кіші Отаным	4.1.3.1 Түрлі дәрежедегі әкімшілік-аумақтық бірліктерді (округ, аудан, облыс) ажырату
	2.1 Жергілікті жерде бағдарлану	4.2.1.4 Картадан өз өңірінің және Қазақстанның аумағын көрсету
	2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	4.2.3.1 Өз өңіріндегі және Қазақстан аймақтарындағы адамдардың табиғи жағдайларға (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары) байланысты шаруашылық іс-әрекетін түсіндіру
	1.3 Менің кіші Отаным	4.1.3.2 Түрлі дереккөздерге негізделе отырып,  өз аймағының экономикалық қызмет атқаратын субъектілеріне қарапайым сипаттама беру
	2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	4.2.3.2 Зерттеу негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындауы ықтималдылығын болжау
	2.4 Туризм	4.2.4.1 Ақпараттың қолжетімді көздерін (интернет, кітаптар, БАҚ) пайдалана отырып, Қазақстан мен Астана бойынша туристік маршрут құру
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	4.3.5.1 Зерттеулер негізінде «Қазақстан» атауымен байланысты мағыналық ассоциациялар қатарын ұсыну (ұлттық брендті ілгерілету)
	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	4.3.2.1 Қазақ елінің шығу тарихы туралы түрлі дереккөз ақпараттарын жалпылау
Адами құндылықтар	1.1 Отбасым	4.1.1.1. Түрлі дереккөздерді талдау негізінде отбасының қоғам өміріндегі маңызын түсіндіру
		4.1.1.2 Өз бақылаулары мен зерттеулері негізінде отбасы мүшелерінің функционалдық рөлін түсіндіру
		4.1.1.3 Отбасы бюджетін оңтайландыру жолдарын ұсыну
	1.5 Құқық және жауапкершілік	4.1.5.1 Конституцияның қоғам өміріндегі маңызы туралы қарапайым қорытындылар жасау
		4.1.5.2 Қазақстан Республикасының жас азаматы ретіндегі өз құқықтары мен жауапкершіліктерін білу
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	4.3.1.1 Зерттеулер негізінде түрлі тарихи кезеңдердегі технологиялық прогресс деңгейін анықтау
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	4.3.5.2 Қазақстанның әлемдік оқиғалардағы рөлін білу және түсіндіру
		4.3.5.3 Қазақстан аумағында жүргізілетін әлемдік ауқымдағы оқиғалар туралы білу
2-тоқсан
Мәдени мұра	3.2 Қазақстанның тарихи тамырлары	4.3.2.1 Қазақ елінің шығу тарихы туралы түрлі дереккөз ақпараттарын жалпылау
		4.3.2.2 Сақтар, ғұндар, түркілер және қазақтар арасындағы байланысты графикалық түрде бейнелеу
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	4.3.1.1 Зерттеулер негізінде түрлі тарихи кезеңдердегі технологиялық прогресс деңгейін анықтау
	3.3 Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар	4.3.3.1 Қазақстанның ХХ ғасрдағы жетістіктерін білу және түсіндіру (мәдениет, ғылым, білім, экономика)
	3.4 Көрнекті тарихи тұлғалар және мәдениет қайраткерлері	4.3.4.1 Өмірбаяндық мәліметтерге сүйене отырып, көрнекі мәдениет, білім, ғылым, мамандық қайраткерлерінің өмірі туралы әңгіме құрау
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	4.3.1.2 Тарихи мұражайлардың рөлі мен мәнін түсіну
		4.3.1.3 Тарихи мұражай құру бойынша өз жобасын ұсыну
	2.4 Туризм	4.2.4.1 Ақпараттың қолжетімді көздерін (интернет, кітаптар, БАҚ) пайдалана отырып, Қазақстан мен Астана бойынша туристік маршрут құру
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	4.3.5.1 Зерттеулер негізінде «Қазақстан» атауымен байланысты мағыналық ассоциациялар қатарын ұсыну (ұлттық брендті ілгерілету)
Кәсіп әлемі	1.1 Отбасым	4.1.1.2 Өз бақылаулары мен зерттеулері негізінде отбасы мүшелерінің функционалдық рөлін түсіндіру
	1.5 Құқық және жауапкершілік	4.1.5.1 Конституцияның қоғам өміріндегі маңызы туралы қарапайым қорытындылар жасау
		4.1.5.2 Қазақстан Республикасының жас азаматы ретіндегі өз құқықтары мен жауапкершіліктерін білу
	2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	4.2.3.1 Өз өңіріндегі және Қазақстан аймақтарындағы адамдардың табиғи жағдайларға (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары) байланысты шаруашылық іс-әрекетін түсіндіру
	1.3 Менің кіші Отаным	4.1.3.2 Түрлі дереккөздерге негізделе отырып,  өз аймағының экономикалық қызмет атқаратын субъектілеріне қарапайым сипаттама беру
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	4.3.1.1 Зерттеулер негізінде түрлі тарихи кезеңдердегі технологиялық прогресс деңгейін анықтау
	3.3 Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар	4.3.3.1 Қазақстанның ХХ ғасырдағы жетістіктерін білу және түсіндіру (мәдениет, ғылым, білім, экономика)
	1.6 Мерекелер	4.1.6.1 Зерттеулер негізінде кәсіби мерекелердің тарихын білу және түсіндіру
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	4.1.4.3 Түрлі дереккөздер негізінде жасанды ортадағы қауіп-қатерлерлерді анықтау және бағалау
		4.1.4.4 Өзінің жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлау
		4.1.4.1 Спорттың әр түрлеріндегі жарақаттану себептерін зерттеу
		4.1.4.2 Спорттың әр түрлеріндегі жарақаттану қаупін азайту және алдын алу әдістерін ұсыну
3-тоқсан
Табиғи құбылыстар	2.2 Климат және ауа-райы	4.2.2.1 Климаттың адамзат дамуына әсерін талдау
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	4.3.1.1 Зерттеулер негізінде түрлі тарихи кезеңдердегі технологиялық прогресс деңгейін анықтау
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	4.3.5.1 Зерттеулер негізінде «Қазақстан» атауымен байланысты мағыналық ассоциациялар қатарын ұсыну (ұлттық брендті ілгерілету)
	2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	4.2.3.1 Өз өңіріндегі және Қазақстан аймақтарындағы адамдардың табиғи жағдайларға (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары) байланысты шаруашылық іс-әрекетін түсіндіру
		4.2.3.2 Зерттеу негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындауы ықтималдылығын болжау
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	4.1.4.3 Түрлі дереккөздер негізінде жасанды ортадағы қауіп-қатерлерлерді анықтау және бағалау
		4.1.4.4 Өзінің жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлау
	2.1 Жергілікті жерде бағдарлану	4.2.1.1 Глобус пен карталардың арналымын білу, олардан негізгі нысандарды көрсете білу
	2.1 Жергілікті жерде бағдарлану	4.2.1.3 Шартты белгілеулерді пайдалана отырып, жалпы географиялық оқу карталарын оқу
Қоршаған ортаны қорғау	1.5 Құқық және жауапкершілік	4.1.5.1 Конституцияның қоғам өміріндегі маңызы туралы қарапайым қорытындылар жасау
		4.1.5.2 Қазақстан Республикасының жас азаматы ретіндегі өз құқықтары мен жауапкершіліктерін білу
	1.3 Менің кіші Отаным	4.1.3.2 Түрлі дереккөздерге негізделе отырып,  өз аймағының экономикалық қызмет атқаратын субъектілеріне қарапайым сипаттама беру
	2.2 Климат және ауа-райы	4.2.2.1 Климаттың адамзат дамуына әсерін талдау
	2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	4.2.3.1 Өз өңіріндегі және Қазақстан аймақтарындағы адамдардың табиғи жағдайларға (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары) байланысты шаруашылық іс-әрекетін түсіндіру
		4.2.3.2 Зерттеу негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындауы ықтималдылығын болжау
	2.4 Туризм	4.2.4.1 Ақпараттың қолжетімді көздерін (интернет, кітаптар, БАҚ) пайдалана отырып, Қазақстан мен Астана бойынша туристік маршрут құру
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	4.3.5.1 Зерттеулер негізінде «Қазақстан» атауымен байланысты мағыналық ассоциациялар қатарын ұсыну (ұлттық брендті ілгерілету)
	2.1 Жергілікті жерде бағдарлану	4.2.1.4 Картадан өз өңірінің және Қазақстанның аумағын көрсету
		4.2.1.1 Глобус пен карталардың арналымын білу, олардан негізгі нысандарды көрсете білу
		4.2.1.2 Глобус пен картадан параллельдерді, меридиандарды, экваторды көрсете білу
		4.2.1.3 Шартты белгілеулерді пайдалана отырып, жалпы географиялық оқу карталарын оқу
4-тоқсан
Ғарышқа саяхат	1.6 Мерекелер	4.1.6.1 Зерттеулер негізінде кәсіби мерекелердің тарихын білу және түсіндіру
	3.3 Қазақстан тарихындағы маңызды оқиғалар	4.3.3.1 Қазақстанның ХХ ғасрдағы жетістіктерін білу және түсіндіру (мәдениет, ғылым, білім, экономика)
	3.4 Көрнекті тарихи тұлғалар және мәдениет қайраткерлері	4.3.4.1 Өмірбаяндық мәліметтерге сүйене отырып, көрнекі мәдениет, білім, ғылым, мамандық қайраткерлерінің өмірі туралы әңгіме құрау
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	4.3.5.1 Зерттеулер негізінде «Қазақстан» атауымен байланысты мағыналық ассоциациялар қатарын ұсыну (ұлттық брендті ілгерілету)
		4.3.5.2 Қазақстанның әлемдік оқиғалардағы рөлін білу және түсіндіру
		4.3.5.3 Қазақстан аумағында жүргізілетін әлемдік ауқымдағы оқиғалар туралы білу
	2.1 Жергілікті жерде бағдарлану	4.2.1.1 Глобус пен карталардың арналымын білу, олардан негізгі нысандарды көрсете білу
		4.2.1.3 Шартты белгілеулерді пайдалана отырып, жалпы географиялық оқу карталарын оқу
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	4.1.4.1 Спорттың әр түрлеріндегі жарақаттану себептерін зерттеу
		4.1.4.2 Спорттың әр түрлеріндегі жарақаттану қаупін азайту және алдын алу әдістерін ұсыну
		4.1.4.3 Түрлі дереккөздер негізінде жасанды ортадағы қауіп-қатерлерді анықтау және бағалау
		4.1.4.4 Өзінің жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлау
	2.4 Туризм	4.2.4.1 Ақпараттың қолжетімді көздерін (интернет, кітаптар, БАҚ) пайдалана отырып, Қазақстан мен Астана бойынша туристік маршрут құру
Болашаққа саяхат	2.1 Жергілікті жерде бағдарлану	4.2.1.4 Картадан өз өңірінің және Қазақстанның аумағын көрсету
	1.3 Менің кіші Отаным	4.1.3.1 Түрлі дәрежедегі әкімшілік-аумақтық бірліктерді (округ, аудан, облыс) ажырату
	2.2 Климат және ауа-райы	4.2.2.1 Климаттың адамзат дамуына әсерін талдау
	2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	4.2.3.1 Өз өңіріндегі және Қазақстан аймақтарындағы адамдардың табиғи жағдайларға (рельеф, климат, өсімдік және жануарлар әлемі, су нысандары) байланысты шаруашылық іс-әрекетін түсіндіру
	1.3 Менің кіші Отаным	4.1.3.2 Түрлі дереккөздерге негізделе отырып,  өз аймағының экономикалық қызмет атқаратын субъектілеріне қарапайым сипаттама беру
	2.4 Туризм	4.2.4.1 Ақпараттың қолжетімді көздерін (интернет, кітаптар, БАҚ) пайдалана отырып, Қазақстан мен Астана бойынша туристік маршрут құру
	3.1 Көне мәдениеттер мен өркениеттер	4.3.1.1 Зерттеулер негізінде түрлі тарихи кезеңдердегі технологиялық прогресс деңгейін анықтау
	1.6 Праздники	4.1.6.1 Зерттеулер негізінде кәсіби мерекелердің тарихын білу және түсіндіру
	1.4 Денсаулық пен қауіпсіздік	4.1.4.3 Түрлі дереккөздер негізінде жасанды ортадағы қауіп-қатерлерді анықтау және бағалау
		4.1.4.4 Өзінің жасанды ортадағы қауіпсіздігін жоспарлау
	2.3 Табиғи жағдайлар және олардың әсері	4.2.3.2 Зерттеу негізінде өз өңірінде табиғи апаттар туындауы ықтималдылығын болжау
	3.5 Қазақстан тарихы: тәуелсіздік, мемлекеттілік және отансүйгіштік	4.3.5.1 Зерттеулер негізінде «Қазақстан» атауымен байланысты мағыналық ассоциациялар қатарын ұсыну (ұлттық брендті ілгерілету)
		4.3.5.2 Қазақстанның әлемдік оқиғалардағы рөлін білу және түсіндіру
		4.3.5.3 Қазақстан аумағында жүргізілетін әлемдік ауқымдағы оқиғалар туралы білу